JOVELYN GALLENO: Ang Katotohanan sa Likod ng “Pagtatago” at Ang Pambansang Laban Para sa Hustisya

Ang kuwento ni Jovelyn Galleno ay hindi lamang isang ulat tungkol sa isang nawawalang tao; ito ay naging isang pambansang salamin na nagpakita ng malalim na sugat at pagkauhaw ng mga Pilipino sa hustisya. Nagsimula ito sa isang karaniwang araw noong Agosto 5, 2022, sa Puerto Princesa, Palawan, nang huling makita ang 22-anyos na sales lady at magtatapos na estudyante. Si Jovelyn, na nagtatrabaho sa isang mall upang matustusan ang kanyang pag-aaral, ay nagtapos ng kanyang trabaho bandang 6:30 ng gabi. Ang kanyang paglisan sa Robinsons Place Palawan ay ang huling sandali na nakita siyang ligtas at buhay. Ayon sa mga ulat, sumakay siya sa isang puting multicab patungong Barangay Sta. Lourdes, ang kanyang tahanan. Mula sa puntong iyon, tila nilamon na siya ng lupa.

Ang kanyang pagkawala ay mabilis na kumalat sa social media, salamat sa walang tigil na paghahanap at pag-apela ng kanyang kapatid na si Jonalyn Galleno at ng kanilang inang si Jelyn. Dito nagsimula ang isang pambansang pagkilos. Ang mga post, apela, at mga panawagan para sa anumang impormasyon ay umukit sa pader ng mga news feed ng bawat Pilipino, na nagdala ng kaso sa pambansang entablado. Ang bawat araw na lumilipas ay nagdadala ng panibagong bigat sa dibdib ng mga nagmamahal kay Jovelyn at ng mga nakikiramay na mamamayan. Ang pag-asa ay tanging mitsa na lamang sa panahong iyon.

Ang Pag-aalab ng Haka-haka at ang Kontrobersiyal na Balita

Tulad ng marami pang kaso ng pagkawala, ang espasyo sa pagitan ng pag-asa at kalungkutan ay napuno ng matitinding haka-haka. Ito ang konteksto kung bakit ang mga balita at video na naglalaman ng mga headline tulad ng “Timbog na! Kaya pala, Jovelyn Galleno Nagtatago! At Nakita Papunta sa Norte” ay kumalat na parang apoy sa Pilipinas. Sa desperasyon ng publiko na may mahanap na positibong balita, naging madaling kainin ang mga kuwento na posibleng “naglayas” lamang si Jovelyn o nakita siyang buhay at “nagtatago”.

Ang ganitong uri ng ulat, kahit na walang matibay na batayan, ay nagpapagaan ng pakiramdam—isang pahiwatig na hindi nagtapos sa trahedya ang kuwento. Ngunit ang mga haka-haka at ang “nagtatago” na naratibo ay isang matalim na kaibahan sa malagim na katotohanang nakita ng mga imbestigador makalipas ang labing-walong araw. Habang ang buong bansa ay nagdarasal na sana’y buhay pa siya, ang kapalaran ni Jovelyn ay natuklasan na sa isang liblib na bahagi ng Purok Pulang Lupa, Barangay Sta. Lourdes.

Ang Madilim na Pagkatuklas at ang Matitibay na Ebidensya

Noong Agosto 23, 2022, nagulantang ang Palawan, at kasunod nito ang buong bansa, sa pagkakadiskubre ng mga labi ni Jovelyn. Ang kanyang kalansay ay natagpuan sa isang liblib na bahagi ng kanyang sariling barangay, isang detalye na nagpapahiwatig ng kalapitan ng krimen sa kanyang pinaniniwalaang kaligtasan. Ang pagkadiskubre na ito ay nagmula sa pagkilos ng Philippine National Police (PNP) at sa di-inaasahang pangyayari—ang pag-amin ng isa sa mga salarin.

Ayon sa mga opisyal ng pulisya, ang kaso ay mabilis na nabigyan ng “breakthrough” matapos ang pag-amin ng suspek na si Leovert Dasmariñas, na siya ring nagturo sa eksaktong lokasyon kung saan natagpuan ang mga labi. Ito ay naging daan para agarang maresolba ang kaso, at hindi nagtagal, kinilala rin ang kanyang kasabwat na si Jobert Valdestamon. Ang mga suspek, na sinasabing may kaugnayan sa biktima, ay agad na sinampahan ng kasong rape with homicide sa Puerto Princesa City Prosecutor’s Office. Ang balita tungkol sa “rape-slay” ay nagdulot ng malawakang galit at pagtataka, lalo na dahil sa mga detalye ng karumaldumal na krimen laban sa isang inosenteng mag-aaral.

Ang pinakamahalagang kumpirmasyon ay nagmula sa agham. Ang PNP Forensic Group sa Camp Crame, Quezon City, ay nagsagawa ng DNA examination sa mga nakuhang skeletal remains. Ang resulta ay positibo at nagkumpirma na ang mga labi ay tugma sa DNA samples na nakuha mula sa ina ni Jovelyn. Para sa PNP, ito na ang katapusan ng misteryo. Ang pagkakadiskubre ng bangkay, ang pag-amin ng suspek, at ang matibay na patunay ng DNA ay nagbigay sa kanila ng kumpiyansang naresolba na ang kaso.

Ang Alingasngas ng Pagdududa at ang Parallel na Imbestigasyon

Gayunpaman, sa gitna ng pagpapatunay at pag-usad ng kaso, nagkaroon ng malaking kontrobersiya. Sa kabila ng opisyal na pahayag at DNA results, nagpahayag ng matinding pagdududa ang pamilya ni Jovelyn Galleno sa direksyon ng imbestigasyon na ginawa ng lokal na pulisya. Ang kanilang pag-aalala ay nag-ugat sa iba’t ibang aspeto—mula sa pagkakakilanlan ng bangkay, sa mga detalye ng pagkamatay, at sa bilis ng pag-amin ng mga suspek. Para sa isang pamilyang lubos na nalulula sa trahedya, tila hindi sapat ang mga paliwanag upang lubusang matanggap ang malagim na katotohanan.

Ang pagdududa na ito ay naging sentro ng pambansang diskusyon. Maraming netizens at mga tagamasid ang nagbigay-hinuha na maaaring mayroong mga ‘butas’ o ‘di-kumpletong’ aspeto sa imbestigasyon na ginawa ng PNP. Ang sentimyento ng pamilya ay sumasalamin sa pangkalahatang pag-aalala ng publiko hinggil sa integridad at transparency ng mga proseso ng batas.

Dahil dito, pormal na humiling ang pamilya sa National Bureau of Investigation (NBI) na magsagawa ng sarili at parallel na imbestigasyon sa kaso. Ang hakbang na ito ay nagpakita ng kanilang determinasyon na makahanap ng lubos at walang-alinlangang katotohanan. Kinilala at tinanggap naman ng PNP ang kahilingan ng pamilya, na nagpahayag na mayroon silang “common goal of achieving justice”. Ang NBI, sa kanilang panig, ay nangako na susuriin ang lahat ng tanong at pag-aalala na ibinangon ng pamilya.

Ang pagkakaroon ng dalawang ahensya (PNP at NBI) na nag-iimbestiga sa iisang kaso ay hindi karaniwan, ngunit ito ay nagbigay-diin sa pambansang atensyon at sa pagnanais na linawin ang bawat posibleng alingasngas na bumabalot sa kaso. Ang pangyayaring ito ay nagbukas ng mas malawak na usapan tungkol sa kalidad ng forensic science sa bansa at sa papel ng pamilya at ng publiko sa paghahanap ng katarungan.

Ang Pamanang Iniwan ni Jovelyn

Sa huli, kahit pa itinuring ng NBI ang kaso ni Jovelyn Galleno na “case closed” na, at naisampa na ang mga reklamo laban kina Dasmariñas at Valdestamon, ang kanyang trahedya ay nag-iwan ng malalim at permanenteng marka. Si Jovelyn ay hindi na lamang isang biktima; siya ay naging simbolo ng pambansang laban para sa hustisya, lalo na para sa mga kababaihang biktima ng karahasan. Ang kanyang kuwento ay nagbigay-daan upang muling pag-usapan ang mas malaking isyu ng kaligtasan ng kababaihan sa Pilipinas, na binigyang-diin pa ng apela ng Gabriela Party-list para imbestigahan ng Kamara ang mga kaso ng pagkawala ng mga kababaihan noong panahong iyon.

Ang kanyang kaso ay nagmulat sa maraming Pilipino. Ipinakita nito kung gaano kabilis kumalat ang mga maling impormasyon sa social media—ang mga naratibong “nagtatago” ay naging hadlang sa paghahanap ng tunay na kasagutan. Ngunit ipinakita rin nito ang kapangyarihan ng pambansang pagkakaisa, kung saan ang isang maliit na kaso sa Palawan ay naging sentro ng atensyon ng buong bansa.

Ang katarungan ay dahan-dahang gumugulong, ngunit ang sugat ng pamilyang Galleno ay mananatiling bukas hangga’t hindi ganap na nakikita ang kalinawan at kapayapaan sa gitna ng matinding trahedya. Higit sa lahat, ang kaso ni Jovelyn Galleno ay isang matinding paalala na sa likod ng bawat headline at bawat post sa social media, mayroong isang pamilyang naghahanap ng katotohanang mas matibay pa kaysa sa buto at balat. Ang pag-asang ito ay mananatiling buhay, bilang isang nagbabagang mitsa sa madilim na paglalakbay tungo sa hustisya.

Full video: