LTO-Bohol, Napilitang Mag-Hinto Operasyon Matapos ang Brutal at Labis-Labis na Pag-aresto sa Isang Magsasakang Nagdulot ng Pambansang Galit

Sa isang iglap, ang isang pangkaraniwang araw ng pagpapatupad ng batas sa lalawigan ng Bohol ay naging sentro ng pambansang kontrobersiya, na nagdulot ng malawakang pagkagalit at nagpatigil sa lahat ng operasyon ng Land Transportation Office (LTO) sa rehiyon. Ang ugat ng kaguluhan? Isang viral na video na nagpapakita ng labis-labis at, para sa marami, brutal na pag-aresto sa isang lalaki—na sa huli ay nakilalang isang mapagpakumbabang magsasaka—na isinagawa ng mga tauhan ng LTO 7.

Ang insidente, na naganap noong umaga ng Pebrero 28 sa Barangay Tawala, Panglao, ay hindi lamang isang simpleng paglabag sa trapiko kundi isang matinding pagtatangka sa dignidad at karapatan ng isang manggagawa. Sa video na mabilis na kumalat sa social media, makikita ang mga opisyal ng LTO na puwersahang pinipilit pababain ang lalaki mula sa kanyang motorsiklo. Sa gitna ng pagpupumilit, maririnig ang boses ng lalaki na humihiyaw: “Magsasaka ako!” Isang sigaw na punung-puno ng pagtataka at hinaing, na nagbigay bigat sa tanong: Bakit kailangang taratuhin nang ganoon ang isang taong galing lamang sa kanyang hanapbuhay?

Ang Biktima: Isang Magsasaka, Hindi Kriminal

Lalong naging mabigat ang usapin nang makilala ang biktima. Siya pala ang nakakatandang kapatid ni G. Brian Velasco, isang respetadong personalidad at dating Bise Alkalde ng Panglao. Sa isang emosyonal na panayam, binasag ni Velasco ang katahimikan upang ipagtanggol ang kanyang kapatid, na nagtatrabaho bilang magsasaka sa Barangay Bulod. Ipinaliwanag niya na ang kanyang kapatid ay kadalasang nagdadala ng mga kasangkapang pang-agrikultura, tulad ng bolo at kutsilyo, habang nagtatrabaho o pauwi mula sa mga bukirin. Hindi ito armas o contraband; ito ay tools of the trade.

Ang pag-uulat ni Velasco ang nagbigay-linaw sa sitwasyon. Ayon sa kanya, katatapos lamang mag-ani ng kanyang kapatid nang maharang. Sa mga nakakabahalang eksena, idinetalye niya ang pang-aabuso: “[01:13] Napaupo na lang siya kahit sinuntok at hilahin siya Pababa. Hindi siya lumaban.”

Hindi lamang ito simpleng paglabag sa protocol ng LTO; ito ay paglabag sa karapatang pantao at sa pangunahing paggalang na dapat ibinibigay sa bawat mamamayan. Ang masakit, ayon kay Velasco, ay ang paraan ng pagtrato. “[02:08] Hindi ko mapigilan umiyak kasi kapatid natin yan. Hindi naman siya kriminal, bakit ganon? Ganyan ginawa sa kanya,” ang paghihinagpis niya. Mariin niyang idinagdag na ang mandato ng LTO ay dapat nakatuon sa pag-check ng mga lisensya at mga paglabag sa batas-trapiko, hindi ang manghara, manakit, at umasta na parang mga pulis na lumalabis sa kanilang kapangyarihan. “[02:18] Hindi naman sila pulis para manghara na dapat yung expert na taga rito yung dapat mag-check lahat ng mga papers niya. Hindi yung saktan at kuyugin nila,” diin pa niya.

Ang kasalukuyang sitwasyon ng magsasaka? Ayon sa ulat, siya ay dinala at ikinulong sa custodial facility ng Panglao Police Station, habang ang mga tauhan ng LTO ay naghahanda ng reklamo laban sa kanya. Gayunpaman, ang pamilya Velasco ay handa ring magsampa ng kaukulang kaso laban sa mga nag-aresto.

Mabilis at Matinding Reaksyon ng Pamahalaan

Ang shock at galit na idinulot ng video ay umabot hanggang sa pinakamataas na antas ng pamahalaang lokal. Agad na kumilos si Gobernador Erico Aristotel Comentado ng Bohol. Nakipag-ugnayan siya kay LTO 7 Director Glenn Galario upang iparating ang insidente at tiyakin na magkakaroon ng karampatang aksyon.

Hindi nagpahuli ang Sangguniang Panlalawigan. Bilang tugon sa outrage ng publiko, nanawagan sila hindi lamang para sa isang imbestigasyon kundi pati na rin sa agarang pagpapa-pull-out o pag-alis ng mga tauhan ng task force na sangkot sa insidente mula sa Bohol [03:01]. Ipinakita ng lokal na pamahalaan na hindi nila hahayaan ang pag-abuso sa kapangyarihan sa kanilang nasasakupan.

Ang Tugon ng LTO 7: Paumanhin at Suspindong Operasyon

Dahil sa init ng sitwasyon, hindi nagtagal at naglabas ng pahayag ang LTO 7 noong Pebrero 28, kinumpirma ang insidente. Si Direktor Glenn Galario mismo ang nagpahayag ng kanyang pasensya hinggil sa nakakabahalang kalikasan ng pangyayari at humingi ng paumanhin sa publiko [03:32].

Ngunit sa kabila ng paghingi ng tawad, may pagtatanggol din sa sarili ang ahensya. Idinetalye ni Galario ang insidente kung saan ang isang “Matigas ang ulo na indibidwal na may hawak na kutsilyo” ay pinigilan at inawat ng mga LTO 7 field enforcement officers [03:40]. Sa pahayag, binigyan-diin ang kaligtasan ng publiko at ng kanilang mga tauhan bilang pangunahing prayoridad.

Gayunpaman, ang pinakamalaking desisyon na nagmula sa insidenteng ito ay ang agarang aksyon na ginawa ng LTO upang ipakita ang kanilang seryosong pagtugon. “[04:08] Dahil sa insidente, suspendido ang lahat ng operasyon ng pagpapatupad ng batas ng LTO 7 sa lalawigan ng Bohol,” deklara ni Galario. Bukod pa rito, inilipat ang mga field enforcement officers na sangkot habang isinasagawa ang isang buong imbestigasyon.

“Ang LTO 7 ay seryosong tinutugon ang anumang mga alegasyon ng hindi tamang gawain kaya naman agad naming sisimulan ang isang imbestigasyon hingil sa mga aksyon ng mga LTO 7 field enforcement officers na sangkot sa insidente,” saad ni Galario. Tiniyak niya na ang imbestigasyon ay isasagawa alinsunod sa nakatakdang proseso at “[04:46] anumang opisyal na mapapatunayan na lumabag sa protocol ay pananagutin.”

Ang Mas Malalim na Isyu: Kapangyarihan at Dignidad

Ang kaso sa Panglao ay higit pa sa traffic violation o simple arrest. Ito ay naging simbolo ng mas malawak na problema sa pag-abuso sa kapangyarihan at ang kawalan ng paggalang sa mga karaniwang mamamayan, lalo na sa mga magsasaka—ang backbone ng ating bansa.

Ang tanong na nananatili ay: Gaano kalaki ang dapat na puwersa na gamitin ng isang ahensyang pang-trapiko? Kung ang isang indibidwal ay hindi lumalaban at ipinapaliwanag ang kanyang sitwasyon, ang panununtok at paghila ba ang tamang protocol? Ang mga kasangkapang pang-agrikultura ba ay awtomatikong itinuturing na banta, lalo na kung galing sa bukid ang nagdadala? Ang insidenteng ito ay nagpapaalala sa lahat ng ahensyang nagpapatupad ng batas na ang kanilang kapangyarihan ay may limitasyon at dapat itong gamitin nang may discretion at delicadeza.

Sa huli, ipinakita ng viral video na ang mata ng publiko ay ang pinakamahusay na tagapagbantay. Ang outrage na umusbong mula sa komunidad, ang mabilis na pagkilos ng lokal na pamahalaan, at ang desisyon ng LTO na ihinto ang lahat ng operasyon at relieve ang mga sangkot na opisyal, ay isang matinding paalala: Ang dignidad ng bawat Pilipino, lalo na ang mga magsasaka, ay hindi matutumbasan ng anumang regulasyon o kapangyarihan. Patuloy na susubaybayan ang magiging resulta ng imbestigasyon upang matiyak na ang hustisya ay hindi lamang mabilis, kundi ganap para sa magsasakang nabiktima ng labis na puwersa. Ang LTO at mga lokal na awtoridad ay patuloy na nagtutulungan upang tugunan ang insidente [04:55], at inaasahan ng publiko ang isang resolusyon na magbabalik ng tiwala sa sistema.

Full video: