BUKING! ‘Dummy’ President, Luxury Cars, at P2M ‘License For Sale’—Anomalya sa DPWH at St. Timothy, Ibinulgar Nina Sotto at Tulfo!

Ang Mapait na Katotohanan sa Likod ng Baha: P1.22 Trilyong Pondo, Naging Gatasan

Hindi na bago sa pandinig ng mga Pilipino ang salitang “korapsyon,” ngunit ang mga ibinunyag sa nagpapatuloy na Senate hearing tungkol sa mga anomalya sa flood control projects ay hindi lamang nakakagulat—ito ay nakakagalit at nakakapangilabot. Sa gitna ng matitinding pagbaha sa iba’t ibang bahagi ng bansa, nabunyag sa mata ng publiko ang di-umano’y talamak na kalokohan sa loob mismo ng mga ahensya ng gobyerno at sa mga kontratistang dapat sana’y tumutulong sa bayan.

Ang serye ng mga pagdinig ay nagpinta ng isang malinaw at nakakabahalang larawan: isang sistema kung saan ang bilyon-bilyong pondo ng taumbayan ay ginawang gatasan, na nagresulta sa mga ghost projects, substandard materials, at mga opisyal na nabubuhay sa luho habang ang taumbayan ay patuloy na nalulubog sa baha. Ito ay isang bastusan at kawalang-hiyaang hindi na dapat palampasin.

Ang Malinaw na “Dummy” at ang Misteryo ng P887 Milyon

Isa sa pinakamalaking pagbubunyag na yumanig sa pagdinig ay ang paglalatag ng ebidensya ni Pasig City Mayor Vico Sotto. Sa kanyang pahayag, iginiit niya ang pangunahing prinsipyo na ang buwis ng mamamayan ay dapat ginagasta para paunlarin ang buhay ng bawat Pilipino, lalo na para tulungan ang mga nangangailangan. “Dapat po ang pera po ginagasta po yan para paunlarin po ang buhay ng bawat pasigyo at hindi po dapat tinitipid yan,” mariin niyang sabi [00:00]. Higit sa lahat, iginiit niya na kailangan may managot.

Ngunit ang isyung ito ay lumawak lampas sa Pasig, lalo na nang ilahad ni Sotto ang mga detalye tungkol sa St. Timothy Construction, isa sa mga pangunahing kumpanyang sangkot sa kontrobersiya. Ibinunyag niya ang pagkakakilanlan ni Miguel Hintura, ang presidente ng St. Timothy Construction. Ang nakakagulat? Ayon kay Sotto, ang residential address ni Hintura ay ang St. Gerard Building, at batay sa na-delete na Facebook profile nito, isa siyang marketing director ng St. Gerard Construction.

Ang pinakamabigat na tanong na ibinato ni Sotto: Paanong ang isang marketing director ay nakapagdeklara ng Php887 milyon para sa subscribed shares niya sa St. Timothy construction?

“It doesn’t make sense… This seems to be some sort of violation… Malinaw na malinaw po na dummy,” diretsong sabi ni Sotto [02:12].

Ang pagdududa sa lehitimong pinagmulan ng kapital ay lalo pang lumalim nang tanungin si Miss Rimando, ang CEO ng St. Timothy. Inamin niyang dati siyang HR na may buwanang suweldo na nasa Php30,000 hanggang Php40,000. Nang tanungin kung paano siya nakakuha ng Php887 milyon na paid-up capital, sinabi niyang Php7.7 milyon lang ang hiniram niya sa kanyang tito at ang lahat ng kita ng St. Timothy ay muli niyang pinasok sa korporasyon [05:12]. Ang paliwanag na ito ay nag-iwan ng maraming katanungan, lalo na’t itinuturo ng ebidensya ang isang malinaw na modus operandi: ang paggamit ng mga “dummy” upang itago ang tunay na may-ari at pinagmulan ng pera sa likod ng malalaking kontrata ng gobyerno.

Ang Galit ni Tulfo: Luxury Cars, Tiwaling Opisyal, at Mabagal na BIR

Hindi nagpahuli si Senador Raffy Tulfo, na nagpakita ng matinding galit sa tila tahimik at mabagal na pag-aksyon ng ilang ahensya ng gobyerno.

Una niyang binalingan ang isyu ng yaman ng mga Discaya, na sangkot sa pagbili ng mga mamahaling sasakyan. Ikinonekta niya ang dealer ng mga luxury vehicles ng pamilya Discaya sa isang kumpanyang may kasaysayan ng hindi pagbabayad ng tamang buwis, at kinuwestiyon kung nagbayad ba talaga ang mga Discaya ng tamang buwis sa kanilang 28 o 40 na mamahaling sasakyan. Mariin niyang hiniling sa Bureau of Customs (BOC) na imbestigahan ito upang matiyak na walang korapsyon sa pagpasok ng mga sasakyang ito sa bansa [06:22].

Ngunit ang mas nakakagulat ay ang pag-usisa niya sa Bureau of Internal Revenue (BIR). Kinuwestiyon niya kung bakit isang taon na mula nang lumabas ang video tungkol sa mga Discaya at ang Letter of Authority (LOA) laban sa kanilang korporasyon ay hindi pa rin natatapos ang imbestigasyon [07:34].

“Bakit ang tagal samantalang pag nag-issue ka ng LOA sa mga Chinese, sa mga beer houses, in 2 weeks natatapos agad… bakit dito ang tagal?” tanong ni Tulfo, na nagpapahiwatig ng posibilidad ng “under the table” na transaksyon o “pagtatawaran” [07:43].

Ang galit ni Tulfo ay lalo pang umigting nang ibunyag niya ang pangalan ni Bryce Ericson Hernandez, ang Assistant District Engineer ng DPWH-Bulacan. Ayon kay Tulfo, si Hernandez ay nagmamay-ari ng Ferrari at Lamborghini at halos gabi-gabi ay nagpupunta sa VIP room ng mga kasino [09:45].

“Gusto ko yung Ferrari niya at saka Lamborghini hilain at i-auction in favor of the government kasi I’m sure ‘yung pera yun galing sa corruption ‘yon… Wala siyang karapatan na magkaroon ng ganong klaseng ari-arian tapos nagkakasino pa,” deklara ni Tulfo, na nanawagan para sa agarang imbestigasyon at paghila sa mga yaman ng nasabing opisyal [10:31].

Palpak na Proyekto, Substandard Materials, at ang Anomaliya sa PCAB

Maliban sa mga tiwaling opisyal, binigyang-diin din ni Tulfo ang kapalpakan sa mga proyekto. Kinuwestiyon niya ang DPWH dahil sa di-umano’y hindi pagpapatupad ng liquidated damages (1/10 ng 1% kada araw) sa mga delayed at ghost projects, na kung ipapatupad ay aabot sa daan-daang milyong piso [12:02].

Isang mas nakababahalang detalye ang ibinunyag tungkol sa mga materyales: ang paggamit ng cheap, substandard steel na nagmumula sa San Simon, Pampanga [20:09]. Ang lugar na ito, na tinawag ni Tulfo na “steel capital of the Philippines today,” ay pinagkukunan umano ng mga kontratista ng mga huwad at mababang kalidad na bakal. Kinuwestiyon niya ang DPWH, DTI, at NBI kung bakit hindi ito pinapasara at patuloy na nagiging parokyano ng mga substandard steel mills ang mga kontraktor ng gobyerno. Ang tanong ay: paano magiging matibay ang imprastruktura ng bansa laban sa mga lindol at bagyo kung ang mga kalsada at tulay ay gawa sa peke at madaling masirang materyales?

Hindi rin nakaligtas ang Philippine Contractors Accreditation Board (PCAB) sa pagdinig. Nabanggit ang mga alegasyon ng “license for sale,” kung saan di-umano’y umaabot sa P2 milyon ang hiningi upang makapasa ang aplikasyon ng mga kontraktor at mabigyan ng mataas na kategorya (tulad ng Triple A o Quadruple A) [35:20]. Ipinahihiwatig nito na kahit walang sapat na track record at kakayahan, makakakuha ang isang kumpanya ng malalaking kontrata sa pamahalaan.

Ang nakakalungkot ay ang pagtatanong ng isang senador sa kredibilidad ng PCAB na magsagawa ng sarili nitong imbestigasyon, kung kailan ang kanilang board of directors ay binubuo mismo ng mga kontratista na may kontrata sa gobyerno. “Papaano niyo bantayan ang sarili ninyo? Papaano pa babantayan ninyo yung mga ibang tao, ibang kumpanya kung sarili ninyo hindi niyo mabantayan?” [41:33]

Ang Sakit at Insulto sa Sambayanan: P1.22 Trilyon na Nawala

Samantala, naglabas ng emosyonal at makabagbag-damdaming pahayag si Senador Bong Go, na nagbigay-diin sa nakakahiyang epekto ng korapsyon sa buhay ng mga Pilipino.

“Imbes na flood control, ang meron tayo ay floods na out of control… Kapabayaang out of control. Bastusan na po ito na out of control,” sabi ni Go [21:30].

Dahil sa mga ghost projects at palpak na flood control, ang pera ng taumbayan ay nasasayang at nagdadala pa ng sakit sa mga kababayan. Ito ay isang insulto lalo na sa panahon ng tag-ulan at bagyo, kung kailan lubog sa baha ang malaking bahagi ng bansa [22:44].

Ang pinakamalaking bigat ng pahayag ni Go ay ang pagturing sa bilyon-bilyong halaga ng kontrata bilang “lost opportunities” para sa ordinaryong Pilipino. Sa halip na lumabas ang baha, ang pondong nagkakahalaga ng P1.22 trilyon na inilaan para sa flood control mula 2022 hanggang 2025 ay nagpapakita ng isang nakapanlulumong katotohanan.

Ipinunto ni Go na kung binigyan ng prayoridad ang tamang paggasta, ang P1.22 trilyon ay pwedeng makapagpatayo ng:

60,000 evacuation centers—sapat para magkaroon ang lahat ng 1,493 munisipalidad at 200 lungsod sa bansa [25:25].

80,000 health centers.

800 tertiary hospitals—na magpapagaan sana sa pasanin ng mga kababayan natin na nasa malalayong lugar para magpagamot [25:35].

Ang kawalan ng konsensya ng mga nasa likod ng anomalya ayon kay Go ay hindi lamang korapsyon, kundi isang malaking injustice [23:38].

Ang Panawagan sa Pananagutan at Integridad

Sa gitna ng serye ng pagbubunyag, ang representante ng Discaya ay nagpahayag ng kanyang paninindigan at depensa. Bagamat hindi siya tumanggi sa mga tanong, mariin niyang iginiit na wala siyang kinalaman o involvement sa negosyo ng kanyang pamilya at nag-o-observe siya ng delikadesa [30:41].

Ang kanyang matapang na pangako: “Kung meron pong pagkukulang o deficiencies or mali, ako mismo po ang magrerekomenda sa commiteng ito na kasuhan kayo kahit kasama ang kamag-anak ko” [32:12]. Ito ay nagpapakita ng isang indibidwal na sumusunod sa prinsipyo ng accountability, ngunit ang tanong ay, sapat ba ang personal integrity upang mapawi ang anino ng bilyon-bilyong anomalya na sumasaklaw sa kanilang pangalan?

Ang tanging paraan upang matigil ang nakakasukang kalakaran na ito ay ang pananagutan. Kinakailangan ang matapang at malalimang imbestigasyon—hindi lamang para makasuhan ang mga dummy at contractor, kundi pati na rin ang mga opisyal na nagpapatagal ng proseso ng audit, nagbibigay ng mataas na kategorya ng lisensya sa mga walang kakayahan, at nagpapayaman sa sarili habang nagdurusa ang taumbayan.

Gaya ng isinaysay ni Mayor Sotto, ang isyu ay hindi dapat manatiling tahimik o malimutan pagkatapos ng ilang buwan [00:25]. Ang baha ay hindi lamang natural na kalamidad; ito ay isang man-made disaster na likha ng korapsyon, kasakiman, at kawalang-hiyaan. Ang taumbayan ay pagod na pagod na, at ang panawagan para sa hustisya at pananagutan ay dapat maging mas malakas kaysa sa ugong ng baha. Dapat managot ang lahat ng responsable sa kaguluhang ito. Walang sasantuhin.

Full video: