Pang-aalipin sa Surigao: Ang ‘Langit’ na Ipinangako ng SBSI, Naging Impiyerno ng Gutom, Pambababoy sa Bandila, at Pagsasanay-Militar

Surigao del Norte – Sa gitna ng matahimik na lalawigan ng Surigao del Norte, sa liblib na Sitio Kihan, isang makulay ngunit malungkot na kuwento ng pananampalataya, pangako, at matinding pagtataksil ang nabunyag. Ang samahang Socoro Bayanihan Services Incorporated (SBSI), na nagpakilala bilang isang komunidad na naghahatid ng “langit” at kasaganaan, ay biglang natuklasan na nagtatago pala ng madilim at nakakikilabot na mga lihim. Ang mga rebelasyon ay nagbunsod ng pambansang pagkabahala, nagpinta ng larawan ng matinding pang-aabuso, at nagpukaw ng galit sa buong Pilipinas.

Ang pagbubunyag na ito ay nagmula sa mismong loob ng samahan, sa pangunguna ni Ma’am Diane Dantz, isang dating miyembro na naglakas-loob na tumindig at isigaw ang katotohanan. Ang mga video at testimonya na inilabas niya sa publiko ay nagpapakita ng isang sistemang hindi lamang nagpapahirap sa mga miyembro kundi tahasan ding lumalapastangan sa batas at sa pambansang dangal ng Pilipinas. Ang sentro ng kontrobersiya ay ang kanilang pinuno, na tinutukoy bilang si “Senior Agila,” na ngayon ay nasa likod na ng rehas dahil sa mga matitinding paratang.

Ang Biyaya ng Gutom at ang Lider na Sagana

Ang pinakamalaking kurot sa puso ng mga mamamayan ay ang larawan ng matinding gutom at kahirapan na nararanasan ng mga ordinaryong miyembro ng SBSI. Ayon sa mga ibinahaging video at pahayag ni Dantz, kitang-kita sa mga miyembro na tila wala silang sapat na makain [00:30]. Ang panawagan niya ay direkta at puno ng emosyon, na tila galing sa isang inang nagmamalasakit sa kanyang mga anak: “Bayanihan kong mahal, gumising kayo dahil kitang-kita sa inyong mga pinaggagawa na hindi makatarungan, hindi makatao ang mga pinapagawa nila sa inyo, walang makain, ginugutom kayo [00:48].”

Ito ang matinding kabalintunaan: isang samahan na nagtataguyod ng “bayanihan” (pagtutulungan) at nangangako ng kasaganaan ay siya palang nagtutulak sa sarili nilang mga tao sa bingit ng pagkagutom. Ang mga miyembro—na itinuturing niyang “mga mahal kong Bayanihan”—ay pinagkakait sa pangunahing pangangailangan, samantalang ang mga lider at ang kanilang pamilya ay sinasabing “sagana sa pagkain [00:58].”

Ang pambihirang agwat na ito sa pamumuhay ay nagpapahiwatig ng isang sistematikong pang-aabuso at pagmamanipula. Ang mga miyembro ay hindi lamang nagtatrabaho, kundi sila ay “inaalila,” wika ni Dantz [01:03]. Ang kanilang pagsisikap at sakripisyo ay hindi napupunta sa ikabubuti ng komunidad kundi sa pagpapayaman at pagpapakasaya ng iilang nasa tuktok ng liderato. Ang pang-aalipin sa loob ng isang “religious” o “communal” group ay isang matinding paglabag sa dignidad ng tao, na ginagamit ang pananampalataya at pag-asa bilang tanikala. Ang sikolohikal na epekto ng paulit-ulit na pagkakait ng pagkain ay isang porma ng kontrol na nagpapahina sa biktima, pisikal at mental, upang mas madali silang mapaniwala at mapasunod sa anumang utos.

Militarismo at ang Seryosong Akusasyon ng Child Labor

Hindi lamang gutom ang sumisira sa kaluluwa ng komunidad; may mas seryoso at mapanganib na mga aktibidad na nagaganap. Ibinunyag ni Diane Dantz ang pagkakaroon diumano ng “Military Training” sa loob ng SBSI [00:17]. Ang mga video na ipinakita ay nagpapakita ng mga miyembro na sumasailalim sa seryosong pagsasanay, na sinasabing ginagabayan ng mga “nag-awol na police trainer” ng SBSI [00:38].

Ang pagsasanay-militar na ito ay mariing itinanggi ni Senior Agila at ng SBSI secretary [01:21]. Gayunpaman, binatikos ito ni Dantz at sinabing: “Try mong i-deny ang mga military trainings nyo, wala ka nang kawala [01:34].” Ang tanong na bumabagabag sa marami ay: Ano ang layunin ng isang bayanihan group na magkaroon ng matinding military training? Naghahanda ba sila para sa isang digmaan, o ito ay isang paraan ng pagpapalakas ng kontrol sa mga miyembro at pagpataw ng isang kultura ng takot at pagsunod? Ang pagkakaroon ng mga AWOL na pulis bilang tagapagsanay ay nagpapahiwatig ng isang organisadong istruktura na may intensyong lumabag sa sibil na awtoridad at magtayo ng sarili nitong puwersa sa loob ng komunidad. Ito ay nagdudulot ng matinding banta sa pambansang seguridad at kapayapaan sa rehiyon.

Kasabay ng sapilitang pagsasanay na ito ang nakababahalang akusasyon ng Child Labor. Ang paggamit sa mga bata para sa anumang uri ng mabigat na trabaho, lalo na sa gitna ng matinding gutom, ay isang trahedya at malinaw na paglabag sa karapatang pantao [00:17]. Ang kabataan, na dapat ay nag-aaral at naglalaro, ay napilitang maging bahagi ng isang mapang-abusong sistema, na nagtatayo sa likod ng pagdurusa ng mga inosente. Ang paghahanda sa kanila na maging “matapang at bihasa sa pakikipaglaban para sa kanilang kapakanan” ng mga lider [01:08] ay tila isang baluktot na dahilan upang ipagpatuloy ang kanilang pang-aalipin. Ito ay hindi lamang naglalabag sa mga internasyonal na batas sa karapatang pantao kundi nagwawasak din sa kinabukasan ng mga kabataang ito, na pinalaki sa isang kultura ng pagsunod at trauma.

Ang Pambabastos sa Watawat: Isang Paglapastangan sa Kalayaan

Marahil, ang pinakamalaking insulto sa damdamin ng mga Pilipino ay ang di-umano’y pambabastos sa Pambansang Watawat ng Pilipinas [01:45]. Ayon sa testimonya, pinalitan ang sagradong bandila ng mga larawang may bungo [01:54]. Ito ay hindi lamang isang paglabag sa Flag and Heraldic Code of the Philippines kundi isang malalim na paglapastangan sa kasaysayan, kalayaan, at pambansang identidad ng bansa.

“Dakila at mga bayani ng Pilipinas ang nagbigay sa ating mga Pilipino ng Kalayaan pero binastos mo lang na palitan ang flag na puro bungo ang mga larawan,” galit na pahayag ni Dantz [01:50]. Ang bandila ay simbolo ng pagkakaisa, kasarinlan, at ng dugo at buhay na ibinuwis ng mga bayani tulad nina Rizal, Bonifacio, at lahat ng nagtanggol sa bayan. Ang palitan ito ng imahe ng kamatayan at kapahamakan ay tila isang deklarasyon ng digmaan laban sa mga pinahahalagahan ng bawat Pilipino. Ang pagtatayo ng isang bandila na may bungo, na karaniwang simbolo ng anarkiya o kamatayan, ay nagpapakita ng isang ideolohiya na salungat sa mga prinsipyo ng demokrasya at paggalang sa batas, na ginagamit ang mga ito upang itatag ang kanilang sariling batas at kapangyarihan sa loob ng Sitio Kihan.

Ito ang nagpatindi sa galit ng publiko, na nagpalabas ng pambansang panawagan para sa hustisya. Ang SBSI, na dapat ay Bayanihan, ay tila naging isang samahan na nagtataguyod ng anti-nasyonalismo. Ang pambabastos na ito ay hindi lamang isyu ng bandila, kundi isang paglapastangan sa buong kasaysayan ng pagpupunyagi ng Pilipino para sa kalayaan.

Ang Pagtatapos ng Isang Pagpapanggap: Senior Agila, ang “Sugo ni Satanas”

Ang pinuno ng SBSI, si Senior Agila, ay hindi nakatakas sa kamay ng batas. Ang pag-iral ng mga ebidensiya, kasama na ang mga video na nagpapakita ng mga aktibidad na militar at ang pagtatago ng mga miyembro sa ilalim ng matinding kontrol, ay nagbigay-daan sa mga awtoridad upang kumilos. Ang dating miyembrong si Diane Dantz, na buong tapang na nagbunyag ng lahat, ay nagpahayag ng kanyang katuwaan sa balitang pagkabilanggo ni Senior Agila, na sinasabing: “Mabulo ka ngayon sa bilangguan! [02:00]”

Tinawag niya si Senior Agila na “sugo ni satanas para pahirapan ang mga anak ng Diyos,” isang mabigat na akusasyon na nagpapakita ng tindi ng pagtataksil at emosyonal na sakit na dinanas ng mga miyembro sa ilalim ng kanyang pamumuno [01:38]. Ang pangako ng “langit” na ibinigay sa kanila [01:17] ay naging isang matinding pagsubok sa kanilang pananampalataya at pagkatao. Sila ay ginamit, binastos, at inalisan ng karapatan para sa kapakanan ng ilang mapang-abuso na lider. Ang maling pag-asa at ang matamis na pangako ng isang mas mabuting buhay ay naging pain upang makuha ang kanilang walang tanong na pagsunod, na nagresulta sa ganap na pagwasak ng kanilang kalayaan at pag-asa.

Ang kaso ng SBSI ay isang klasikal na halimbawa ng kung paanong ang mga cult o mga communal group ay gumagamit ng karisma ng pinuno, pangako ng espirituwal na kaligtasan, at pang-ekonomiyang pangangailangan upang makontrol ang mga miyembro. Sa kaso ng mga mahihirap na komunidad, ang pangako ng pagkain at kaligtasan ay sapat na upang talikuran ang kanilang kalayaan, na nagbubunga ng isang lipunan kung saan ang mga karapatan ay hindi na mahalaga.

Ang Panawagan para sa Pagkagising at Hustisya

Ang kaso ng SBSI sa Surigao ay nagsisilbing isang masakit na paalala sa panganib ng bulag na pagsunod, lalo na sa mga samahan na nagbabalatkayo bilang mga tagapagligtas. Ito ay isang paalala na ang tunay na bayanihan ay hindi nagtutulak sa mga tao sa gutom, hindi nagpapabastos sa mga simbolo ng bansa, at hindi nag-aalila ng mga bata at matatanda.

Ang mensahe ni Diane Dantz ay hindi lamang para sa mga awtoridad kundi para sa mga nananatiling miyembro ng SBSI: “Gising na po, ginagamit at binabastos kayo ng mga leaders! Hindi nila kayang ibigay sa inyo ang Pinangako nilang langit.” Ito ay isang panawagan sa muling pag-angkin sa sariling dignidad at kalayaan [01:12]. Ang tunay na langit ay hindi makikita sa ilalim ng isang mapaniil na pinuno kundi sa loob ng malayang pagpili at paggalang sa bawat isa.

Ang laban para sa hustisya ay hindi pa tapos. Bagaman nakakulong na ang pangunahing akusado, nananatiling hamon sa gobyerno at sa lipunan na siguruhin ang rehabilitasyon at kaligtasan ng mga biktima ng pang-aabuso, lalo na ang mga bata, at tiyakin na ang ganitong klaseng pang-aalipin ay hindi na mauulit pa sa anumang komunidad sa Pilipinas. Ang pangangailangan para sa psycho-social support ay mahalaga upang matulungan ang mga miyembro na makabangon mula sa trauma ng kanilang karanasan. Kailangan nilang matutunan muli ang konsepto ng tiwala at kalayaan, na matagal nang inalis sa kanila.

Ang kasong ito ay hindi lamang kuwento ng isang sekta; ito ay kuwento ng pag-asa na binaluktot, at ng tapang na bumangon upang ipaglaban ang katotohanan at tunay na kalayaan. Ang buong bansa ay naghihintay ng kumpletong pagkakaisa at hustisya para sa mga Bayanihan ng Surigao. Ang pagtatapos ng paghahari ni Senior Agila ay hindi ang katapusan ng laban, kundi ang simula ng pagtatayo ng tunay na bayanihan na nakabatay sa pagmamahalan, hindi sa panlilinlang. Ang bawat Pilipino ay may pananagutan na tiyakin na ang mga tinig ng mga biktima ay maririnig at ang kanilang mga karapatan ay igagalang.

Full video: