Ang Walang-Katapusang Anino ng POGO: Bakit Naging Kasing-Lapit na ng Pamahalaan ang Sindikato ng Krimen?

Ang Pilipinas ay kasalukuyang nakatutok sa isang krisis na humahantong sa pagwasak sa pundasyon ng pambansang identidad at seguridad. Ang mga serye ng pagdinig sa Senado, na pinangunahan ng komite ni Senador Risa Hontiveros, ay nagbunyag ng isang nakakagimbal na network ng korapsyon na lumalabas na kasing-lalim ng mga ugat ng politika at negosyo sa bansa. Ang isyu ay hindi na lamang tungkol sa Philippine Offshore Gaming Operators (POGO) kundi tungkol sa malawakang paggamit ng pekeng pagkamamamayan, pagkubli ng mga puganteng dayuhan, at ang posibleng pagkakasangkot ng mga indibidwal na dating may matataas na posisyon sa pamahalaan.

Mula sa tahasang panlilinlang ni Alice Guo, ang sinasabing Mayor ng Bamban, Tarlac, hanggang sa kontrobersyal na koneksyon ni dating Presidential Spokesperson Harry Roque sa isang puganteng Chinese national, ang bawat pagbubunyag ay nagpapakita ng isang sistemang madaling lapitan at gamitin ng mga may masamang balak. Ang mga ebidensya ay nagpapahiwatig na ang Pilipinas ay ginawang palaruan ng mga sindikato, na pinahintulutan ng ilang tiwaling opisyal na maging bahagi ng ating lipunan at gobyerno.

Ang Davao Del Sur: Pinagmumulan ng Pekeng Identidad

Ang huling serye ng imbestigasyon ay nagbigay ng isang nakakagulantang na rebelasyon: mahigit 1,500 pekeng birth certificate ang natuklasang inisyu sa isang barangay sa Davao del Sur. Ang malaking bilang nito ay napunta sa mga Chinese national. Ang pagbubunyag na ito ay lalong nagpapalala sa mga alalahanin na inihayag na ni Senador Hontiveros noon pa man, tungkol sa kung gaano kalawak ang problema ng pekeng pagkamamamayan sa bansa.

Ang lokasyon ng pinagmulan ng mga pekeng dokumento ay hindi rin maitatanggi na nagdaragdag ng mas malalim na konteksto. Ang Davao del Sur ay bahagi ng home region ni dating Pangulong Rodrigo Duterte, sa ilalim ng administrasyon niya ipinatupad ang open-door policy na nagpahintulot sa paglaganap ng POGO sa bansa. Ayon sa mga kritiko, kabilang si Hontiveros, hindi maikakaila ang koneksyon ng proliferation ng mga pekeng dokumento sa panahong iyon. Nagpapakita ito ng posibleng distortion ng mga ahensiya ng gobyerno—mula sa lokal na antas hanggang sa mga ahensiyang nag-iisyu ng mga kritikal na dokumento tulad ng birth certificate—para mapahigpit ang kapit sa negosyo at pulitika ng ilang indibidwal at ng kanilang mga dayuhang kasosyo. Kailangang matukoy ang mga ugat ng problemang ito upang matiyak na tanging mga kuwalipikadong Pilipino lamang ang nakikinabang sa mga pribilehiyo at serbisyo ng estado [06:59].

Ang Pagbagsak ni Alice Guo: Isang Kaso ng Paglalaro sa Sistema

Ang kaso ni dating Mayor Alice Guo, o Guo Hua Ping, ang naging mukha ng iskandalo ng pekeng pagkakakilanlan. Sa kabila ng paulit-ulit niyang pagtanggi at pagtatago, ang mga ebidensya ay nagpapatunay na siya ay nag-imbento ng kanyang sariling kuwento simula pa lamang.

Ayon sa mga natuklasan ng National Bureau of Investigation (NBI), ang fingerprints ni Guo Hua Ping, na isang dependent noong bata pa at nag-a-apply para sa special investors resident visa, at ang fingerprints ni Alice Lial Guo, na tumakbo at nanalo bilang alkalde ng Bamban, Tarlac, ay iisa [05:03]. Pinatunayan ito ng NBI sa pag-aaplay niya ng NBI clearance at ng COMELEC sa kanyang Certificate of Candidacy. Sa madaling salita, napatunayan na nagsisinungaling siya sa simula pa lang ng kanyang pagpapakilala sa publiko [05:30].

Higit pa rito, nabunyag na si Guo ay hindi lang simpleng nagbenta ng lupa sa POGO hub. Ipinakita ng Anti-Money Laundering Council (AMLC) na siya ay isang beneficial owner ng Zun Yuan POGO operations sa Bamban, Tarlac [08:15]. Ang pinakahuling ebidensya ay nagpakita na personal siyang nagbabayad ng mga utilities bills at sahod ng mga empleyado ng POGO hub matapos ang raid, isang aksyon na tahasang sumasalungat sa kanyang mga naunang pahayag [08:33]. Ang kanyang frozen bank accounts, na may nilalamang hindi maipaliwanag na dami ng pondo, ay nagpatibay sa mga alegasyon ng money laundering na may kaugnayan sa POGO [09:13]. Ang pagbagsak ni Guo ay isang red flag para sa bansa, na nagpapakita kung paano nalusutan ng isang dayuhan ang sistema at nakatakbo pa para sa puwesto sa gobyerno [06:08].

Ang Bahay sa Porac: Ang Pagkubli ng Pugante at ang Corporate Layering

Ang imbestigasyon sa POGO ay lumawak, at ngayon ay umabot na sa mga indibidwal na dating konektado sa Palasyo ng Malacañang, tulad ni Attorney Harry Roque. Ang pagdinig ay nag-imbestiga sa POGO hub sa Porac, Pampanga, kung saan may matibay na koneksyon si Roque.

Ang pinakamatinding rebelasyon ay ang pagkakadiskubre sa isang Chinese national na nagngangalang Soon Liming—isang puganteng wanted ng Interpol dahil sa pandaraya ng hanggang kalahating milyong tao—na natagpuan sa isang bahay na may koneksyon kay Roque [11:37].

Ang ari-arian ay inuugnay kay Roque sa pamamagitan ng corporate layering. Ang bahay ay pag-aari umano ng PH2 Corporation, na ang majority shareholder ay ang Bian Cham Corporation. Inamin ni Roque na siya ay shareholder sa Bian Cham Corporation [17:05]. Lumabas din sa mga ulat na ang puganteng si Soon Liming ay kinilala ng PAOCC bilang IT manager ng Lucky South 99, ang POGO kumpanyang inareglo ni Roque kaugnay ng utang nito sa PAGCOR [12:36]. Ang ugnayan ay lalong pinalakas ng katotohanang may mga dokumento ni Attorney Roque ang natagpuan din sa POGO hub sa Porac [13:10].

Ang katanungan ngayon ay nakatuon sa accountability ni Roque sa pagkubli ng pugante, na isang paglabag sa Article 19 ng Revised Penal Code ng Pilipinas. Ang batas ay malinaw: ang sinumang tumulong sa pag-iwas o pagtakas ng principal ng isang krimen o ng isang kilalang pugante ay maaaring parusahan ng kaparehong sentensya ng principal [17:49]. Ang Senate Committee ay nagsasagawa ng masusing imbestigasyon upang matukoy ang administratibo at posibleng kasong kriminal laban sa lahat ng may pananagutan [18:20]. Ipinapakita ng kasong ito na ang corporate layering ay ginagamit na “maruming taktika” upang magbigay ng protective cover sa mga POGO na puno ng krimen at sa mga wanted na kriminal [13:46].

Ang Tagumpay ng Ban at ang Walang-Pag-asang Paghahanap ng Butas

Sa gitna ng mga iskandalong ito, isa sa pinakamalaking tagumpay na nakamit ay ang unequivocal na utos ni Pangulong Marcos Jr. na i-ban ang lahat ng POGO—legal man o ilegal—at ipatupad ang wind-down nito hanggang sa katapusan ng taon [20:22].

Ayon kay Senador Hontiveros, ang utos ng Pangulo ay isang malaking tagumpay para sa bayan, at hindi dapat payagan ang anumang pagtatangka na muling bigyang-kahulugan o mag-lobby para sa anumang exemption o exception [20:40]. Kinukondena niya ang pagtatangka ng ilang grupo na humingi ng palugit para sa Service BPOs (SBP) o i-gaming sa loob ng mga economic zone. Ang POGO, IGL (Interactive Gaming License), at i-gaming ay tinitingnan bilang pare-parehong animal—mga evolution lamang ng isa’t isa—at dapat isailalim ang lahat sa total ban [24:29].

Ang isyu sa Cagayan Economic Zone Authority (CEZA) at ang pag-iisyu nito ng 17,000 visa para sa mga dayuhan ay isang malaking punto ng alalahanin. Ang mga ulat, kasama na ang dokumento ng UNODC (United Nations Office on Drugs and Crime), ay nagpapahiwatig na may criminal syndicate na konektado sa mga online casino sa loob ng CEZA [26:44]. Kung napatunayan na ang i-gaming ay isa lamang iteration ng POGO, kailangang ipatupad ang ban nang walang pag-aalinlangan, gaano man kalaki o katagal na itong naitatag.

Ang Iba Pang Harapan ng Hustisya: Quiboloy at ICC

Bukod sa POGO, ang paghahanap ng hustisya ay nakatuon din sa iba pang matitinding kaso.

Ang pagtatago ni Pastor Apollo Quiboloy, na may tatlong warrant sa Pilipinas (dalawa mula sa korte at isa mula sa Senado) at mga kaso sa Estados Unidos, ay patuloy na binabantayan [31:20]. Habang pinupuna ang PNP sa diumano’y excessive force, iginiit ni Hontiveros na ito ay overstatement, at ang ahensya ay gumaganap lamang ng kanilang tungkulin upang maipatupad ang mga warrant [31:10]. Ang mensahe ay nananatiling simple: kailangan niyang lumabas at sagutin ang mga akusasyon [32:06].

Samantala, ang imbestigasyon ng International Criminal Court (ICC) sa war on drugs ay isang kritikal na proseso para sa hustisya ng mga pamilya ng mga biktima ng extrajudicial killings (EJK) [33:28]. Bagama’t may flip-flopping position ang kasalukuyang administrasyon sa usapin ng ICC, ang mga huling signal ay nagpapahiwatig ng pagiging mas consistent sa pagpapakita ng courtesy at pagpayag na kwestyunin ng ICC ang mga iniimbestigahan nila [34:29]. Para kay Hontiveros, ang isyu ay “higit pa sa pulitika” at ito ay tungkol sa pagpapakita ng bansa ng pagsunod sa international standards of rule of law [36:13].

Sa huli, ang patuloy na imbestigasyon na ito ay isang vindication para sa Senado, lalo na sa mga victim survivors, whistleblowers, at witnesses na isinugal ang kanilang buhay upang ibunyag ang katotohanan laban sa POGO [39:46]. Nagpakita ito na ang investigation in aid of legislation ay maaaring magbigay ng walang-takas na liwanag sa mga dapat panagutin [40:30]. Ang “matamis na amoy ng tagumpay” na nararamdaman ngayon ay hindi lamang sa mga mambabatas kundi sa buong sambayanang Pilipino na naninindigan para sa integridad at hustisya. Ang mga araw na ito ay nagpapatunay na ang masusing pagtatrabaho ay magbubunga ng pagbabago, at walang sinuman, gaano man kataas ang posisyon, ang makakatakas sa pananagutan.

Full video: