Pagsisiwalat: Ang Tunay na Sikreto sa Likod ng Pagsibak kay PNP Chief Torrez—Pagbubunyag sa Alitan ng Kapangyarihan sa DILG at Pangulo

Ang biglaang pagtanggal kay Police General Nicholas Torrez bilang Hepe ng Philippine National Police (PNP) noong Martes, Agosto 26, ay hindi lamang isang simpleng pagpapalit ng liderato. Ito ay isang matingkad na paglalarawan ng isang pampulitikang “power struggle” na naganap sa pinakamataas na antas ng pamahalaan, kung saan ang isang matigas at dedikadong opisyal ay isinakripisyo sa altar ng pulitika. Ang mga detalye ng pangyayari, na kinumpirma mismo ng mga pangunahing tauhan, ay nagpapatunay na sa serbisyo-publiko, ang loyalty sa tamang bilog ay mas matimbang kaysa sa merit at paninindigan.

Ang Pagkadismaya at Awa ni ‘Bato’

Isa sa mga unang nagbigay ng emosyonal na reaksyon ay si Senator Ronald “Bato” dela Rosa, ang mismong naglingkod din bilang PNP Chief sa ilalim ni dating Pangulong Rodrigo Duterte. Aminado si Dela Rosa na nagalit siya noon kay Torrez dahil sa mga aksyon nito laban kay Pastor Apollo Quiboloy at maging sa pagpapatupad ng arrest warrant ng International Criminal Court (ICC) laban kay Duterte [00:41], [02:10]. Ngunit ang kanyang galit ay napalitan ng awa nang masibak si Torrez.

“Galit ako sa kanya sa ginawa niya kay Pastor Apollo Quiboloy at kay President Rodrigo Duterte. Pero ngayon, naaawa ako sa kaniya dahil nung ginawa niya lahat-lahat, binigyan siya ng posisyon, tapos sinibak na rin siya,” pahayag ni Dela Rosa [00:41]. Ang kanyang pahayag ay nagbigay-diin sa isang malupit na katotohanan sa gobyerno: “walang forever” sa anumang posisyon [01:06].

Si Torrez ay nagkaroon ng markadong kasaysayan sa ilalim ni Duterte. Bilang hepe ng isang rehiyon sa Mindanao, pinamunuan niya ang operasyon laban kay Pastor Quiboloy na tumagal ng limang araw, na muntikan pang maging persona non grata sa isang lungsod [01:36]. At bilang hepe ng Criminal Investigation and Detection Group (CIDG), inaresto niya si dating Pangulong Duterte batay sa warrant ng ICC [02:10]. Ang mga aksyon na ito ay nagpapakita ng isang opisyal na may paninindigan at kakayahang sundin ang utos, kahit pa labag ito sa damdamin ng ilan sa mga makapangyarihang pulitiko. Ang ganitong firmness ang siyang magiging susi sa kanyang pagbagsak.

Ang Pagsisiwalat ni Remulla: Hindi Pagkakasundo

Ang usap-usapan ay humupa at nagkaroon ng linaw nang mismong si Department of Interior and Local Government (DILG) Secretary Jose “Boying” Remulla ang umamin na siya ang nagrekomenda sa Pangulo para sibakin si General Torrez [03:02], [04:10]. Hindi na ito usapin ng performance o malaking iskandalo, kundi isang isyu ng “hindi pagkakasundo” at alitan sa kapangyarihan sa pagitan ng dalawang pinuno.

Ayon sa mga obserbasyon, naging masyadong makapangyarihan si Torrez [06:47]. Pakiramdam niya, sapat nang ang Presidente ang nag-appoint sa kanya at hindi niya na kailangang makipag-ayos kay Remulla, na nagsisilbing ex-officio Chairperson ng National Police Commission (Napolcom) at boss ng DILG [07:01].

Dahil sa attitude na ito ni Torrez, at sa halip na makipag-ayos kay Remulla, nagmatigas siya. Sa kabilang banda, nagmatigas din si Remulla. Dito pumasok ang Pangulo, si PBBM, bilang referee [07:26]. Nilapitan ni Remulla ang Pangulo, ipinakita ang sitwasyon, at hiniling na magdesisyon ito kung sino ang dapat pakinggan sa kanilang dalawa [07:37].

Ang rekomendasyon ni Remulla kay PBBM ay: “Patatagin ang PNP at ituwid ang dating mali” [05:41]. Ang “mali” na tinutukoy niya ay ang pag-angkin ni Torrez sa full autonomy sa mga desisyon ng reshuffle sa mga matataas na komandante ng PNP, na humigit-kumulang 12 hanggang 13 regional commands at national commands [12:32].

Ang Teknikal na Labanan: Control vs. Supervision

Ang buod ng clash na ito ay umiikot sa isang teknikal at legal na isyu: Ano ba talaga ang kapangyarihan ng Napolcom at ng DILG Secretary sa Chief PNP? Ito ba ay “Control” o “Supervision”? [15:19]

Sa mata ng batas at sa paliwanag ng mga abogado, magkaiba ang dalawang termino:

Control: Kung kontrolado mo ang isang tao, maaari mong baguhin o i-reverse ang kanyang desisyon kung hindi ka kumbinsido [17:16].

Supervision: Tinitingnan mo lang ang ginagawa niya kung ito ay naaayon sa batas (is it in accordance with law), ngunit hindi mo pwedeng baguhin ang kanyang desisyon [17:27].

Para kina Remulla at Attorney Kalinisan (Vice Chair ng Napolcom), ang reorganization at reshuffle ng mga top commanders ng PNP ay subject to review and approval ng Napolcom—ibig sabihin, mayroon silang control [11:15], [11:39]. Kung hindi sila kumbinsido, maaari nilang i-reverse ang desisyon ng Chief PNP [12:00].

Para naman kay General Torrez, ang power ng reshuffle ay nasa domain niya. Nanindigan siyang ang Napolcom ay may “Supervision” lamang, na tumutukoy sa mga administrative at disciplinary matters, at hindi sa organizational reshuflle [19:10]. Ang paniniwalang ito ay sinusuportahan ng practice ng mga nakaraang Chief PNP (tulad nina Bato dela Rosa, Davinas, Albayalde, at Marville), na nagre-reshuffle nang walang approval ng Napolcom [21:41], [37:26].

Ang Pagsuway at ang Ultimatum

Ang tensyon ay lalong uminit nang nag-isyu ng order ang Napolcom na i-reverse ang mga desisyon sa reshuffle ni Torrez, at i-recall ang mga opisyal na inilipat [13:43]. Ngunit sa isang flag ceremony, sa halip na sumunod sa order, in-announce pa rin ni Torrez ang kanyang bagong deputy (si Banak), na inalis niya si Nartates [14:05]. Ang aktong ito ay nakita bilang tahasang pagsuway o defiance kay Remulla at sa Napolcom [14:19].

Dito na ginamit ni Remulla ang kanyang leverage. Pumunta siya kay Pangulong Marcos Jr. at binigyan ito ng ultimatum, na may tonong: “Mr. President, ikaw na ang bahala. Sino ang susundin? Kung hindi masusunod ang utos namin, hindi ko na kayang maging secretary ng DILG. Pumili kayo sa amin” [14:37], [14:47]. Ang pahiwatig ay malinaw: Ang pagiging Chief PNP ni Torrez ay naglalagay sa DILG Secretary sa isang mahinang posisyon at nagpapawalang-saysay sa awtoridad ng sibilyan sa pulisya.

Ang Desisyon ni PBBM: Pulitika ang Nangingibabaw

Naniniwala si General Torrez na dahil siya ay “naglilingkod sa kaligayahan ng Presidente” (serve at the pleasure of the president) at dahil malakas siya sa Malacañang, kakampihan siya ni PBBM [26:21], [28:16]. Gayunpaman, dito nagkamali si Torrez.

Si PBBM, bilang isang pulitiko, ay hindi maaaring i-give up ang kanyang “inner circle” at mga taong mapagkakatiwalaan sa kanyang gabinete, na kinabibilangan ni Secretary Remulla [24:17], [24:37]. Nang pinapili na siya, mas pinili ni PBBM ang kanyang political ally at confidant kaysa sa Chief PNP na, sa paningin ng gabinete, ay masyado nang lumalaki ang ulo o lumalampas sa power structure [29:14].

Ang pangyayaring ito ay nagpapakita na sa ilalim ng gobyernong ito, hindi ang “reporma” o meritocracy ang unang agenda, kundi ang political stability at ang control ng mga taong malapit sa kapangyarihan [30:03], [33:34]. Sa huli, ang good soldier ay natalo sa trapo [29:21].

Ang Pulitika ng Pananahimik

Matapos masibak, nagpakita si General Torrez ng isang bago at political na paninindigan. Sa halip na magpakita ng galit o hinanakit, nagbiro pa siya tungkol sa pagiging food delivery rider at may ngiti niyang tinanong ang media: “Do I look bitter? Masama ba ang loob ko?” [31:01], [35:06].

Ang pagtanggi ni Torrez na maging “bitter” sa harap ng publiko ay isang palatandaan na natuto na siyang makipaglaro sa pulitika [35:13]. Kahit pa alam ng lahat na natural lang na masaktan at malungkot siya sa nangyari, mas pinili niyang maging isang good soldier at huwag gawing kalaban ang gobyerno ni Marcos [38:40]. Ito ang kanyang paraan upang magkaroon ng leeway at maghanda para sa susunod na kabanata ng kanyang karera, na maaaring maging political na rin.

Ang naging kapalit ng kanyang paninindigan ay ang kanyang posisyon, at ang naging aral ay simple at malupit: “walang forever” at “huwag kang magtiwala” sa mga laro ng kapangyarihan [37:01]. Ang pag-ibig sa bayan at dedikasyon ay hindi sapat upang manalo sa pulitika. Kailangan ng political savvy at sapat na pagkilala sa authority ng mga opisyal sa inner circle ng Presidente.

Full video: