ANG HULING HAMON: “MAGPATAYO KAYO NG MONUMENTO SA TABI NI RIZAL!” – Duterte, Handang Harapin ang ICC, Umaapela sa mga OFW

Hong Kong— Sa isang hapon ng pagtitipon na puno ng damdamin at pulitikal na tensiyon sa Hong Kong, ipinakita ni dating Pangulong Rodrigo Duterte ang dalawang mukha ng kanyang pamumuno: ang lider na handang humarap sa pinakamabigat na legal na hamon at ang ama ng bayan na taos-pusong umaapela sa mga Overseas Filipino Workers (OFW). Ngunit higit sa lahat, nag-iwan siya ng isang nakakagulat at di-malilimutang hamon sa kasaysayan: ang hiling na magpatayo ng kanyang monumento sa tabi ni Jose Rizal sakaling siya ay makulong dahil sa kaso ng International Criminal Court (ICC).

Ang hindi opisyal ngunit lubhang makabuluhang pagbisita ni Duterte sa Hong Kong ay naging lunduyan ng kanyang depensa, pagtatapat, at pagpapakita ng personal na koneksyon sa mga Pilipinong nagtatrabaho sa ibang bayan. Sa harap ng mga OFW, na kanyang tinawag na mga bayani ng ekonomiya, nagbigay siya ng isang talumpati na puno ng mga kontrobersyal na pahayag, kakaibang katatawanan, at hindi inaasahang mga detalye tungkol sa kanyang buhay.

Ang Hamon sa ICC at ang Pangarap na Monumento

Ang bigat ng sitwasyon ay agad na naramdaman nang banggitin ni Duterte ang tungkol sa ICC at ang posibilidad na siya ay arestuhin. Ngunit sa halip na magpakita ng takot o pag-iwas, sinalubong niya ito nang may mapaglarong pagtanggap at walang alinlangang paninindigan [12:40].

“Kung ganito man talaga ang swerte ko sa buhay, okay lang tatanggapin ko yan eh. Wala tayong magawa eh, hulihin tayo kung ikulong tayo,” deklara ni Duterte, na nagpapakita ng isang lider na handa nang tanggapin ang kahihinatnan ng kanyang mga desisyon.

Gayunpaman, ang pagtanggap na ito ay may kasamang matindi at mapanghamong twist. Nagbiro si Duterte na kung sakali siyang makulong, humiling siya ng kontribusyon mula sa mga OFW—limang (5) o sampung (10) Hong Kong dollar—upang magpagawa ng kanyang sariling monumento. At hindi lang basta monumento.

“Paglabas ko sa presuhan pagawaan ninyo akong Monumento katabi ni Rizal,” aniya [13:13]. Idinagdag pa niya, “Si Rizal may hawak na libro eh,” isang linyang nagpapahiwatig ng pagkukumpara at hamon sa kasaysayan—na ang kanyang legacy ay maihahanay sa pambansang bayani, bagama’t may pagkakaiba sa pamamaraan.

Iginiit ni Duterte na ang kanyang mga aksyon noong siya ay nakaupo, na siyang ugat ng mga kaso sa ICC, ay hindi para sa sarili o pamilya lamang. “Bakit ko ginawa yan? Para sa sarili ko, para sa pamilya ko, para sa inyo at ang inyong mga anak, a bayan,” mariin niyang sinabi [12:00]. Para sa kanya, ang layunin ay ang katahimikan at kaayusan, kahit pa ito ay nagdulot ng gulo at kontrobersya [13:46]. Ang depensang ito ay naglalayong patatagin ang kanyang imahe bilang isang lider na nagtataguyod ng kaligtasan ng Pilipino, kahit pa may kapalit na personal na sakripisyo.

Taos-Pusong Pagkalinga sa mga OFW: Ang mga Bayani ng Bayan

Sa gitna ng mga pahayag tungkol sa ICC, nagbago ang tono ni Duterte, at mas personal at emosyonal siyang nakipag-ugnayan sa mga OFW. Ang kanyang mensahe ay naging isang malalim na pagpapakita ng pag-unawa at paghanga sa kanilang sakripisyo.

“Dama ko yung lungkot at alam ko yan,” pahayag niya, na binibigyang-diin ang kalungkutan ng pangingibang-bayan [01:15]. Ang kanyang koneksyon sa kanila ay hindi lang sa pulitika, kundi sa personal. Ikinuwento niya kung paano rin naranasan ng kanyang pamilya ang buhay na walang ama—isang abogado na walang gaanong silbi noon sa barangay, kaya’t kinailangan ng kanyang lola at nanay na magtrabaho sa labas ng probinsya [05:53]. “Damang-dama ko talaga yung yung buhay ninyo na yung kalungkutan talaga maghanapbuhay,” aniya [06:44].

Kinilala niya ang kahalagahan ng mga OFW sa pagpapatatag ng ekonomiya ng Pilipinas sa isang panahong hindi pa ganap na handa ang bansa na magbigay ng trabaho para sa lahat. “Ang mundo dapat magpasalamat na merong mga Pilipino na… mag-abroad para sa kanila at para sa atin makaipon ng pera para sa pamilya natin,” pagpupugay niya [02:12]. Ipinunto niya na ang tulong ng mga OFW ang “una-una, yung tulong ninyo sa economy ng bayan” [10:50].

Ang kagyat na solusyon, ayon sa dating pangulo, ay ang pagdarasal at pagpupunyagi. “Just pray to God and rest assure that we are doing everything,” ang kanyang payo [37:18]. Nag-alok pa siya ng tulong upang ihatid ang mga problema ng OFW sa atensyon ng Hong Kong authorities kung kinakailangan, anuman ang problema [39:28].

Ang Duterte na Walang Preno: Mga Anekdota at Patawa

Hindi magiging kumpleto ang pagtitipon nang walang trademark na mga pahayag ni Duterte na puno ng pagpapatawa at pagiging unfiltered. Nagpatawa siya sa mga dalagang OFW nang magbiro na pakakasalan niya silang lahat dahil matagal pa naman siyang mananatili [04:46].

Ngunit ang isa sa pinaka-kapansin-pansin ay ang kanyang mahabang kuwento tungkol sa courtship niya kay Elizabeth Zimmerman, ang ina ng kanyang mga anak na sina Inday Sara, Paolo, at Sebastian. Ikinuwento niya na nakita niya si Zimmerman, na noo’y isang stewardess, sa eroplano. Ginamit niya ang lahat ng kanyang pagka-abogado upang mahanap ito sa Davao [19:09].

Ang kanyang kuwento ay umabot sa punto ng pagtawag kay Zimmerman na “labandera” [19:31], na nagdulot ng tawanan sa loob ng bulwagan. Ito ay nagpapakita ng kanyang estilo sa pakikipag-ugnayan—ang paggamit ng mga kuwento sa personal niyang buhay, na minsan ay bulgar o kontrobersyal, upang maging relatable sa masa.

Nabanggit din niya ang kanyang joke tungkol sa pag-aaral, na sinabing: “Alam ba ninyo ang presidente ninyo 7 years high school… Tinapos ko ng 7 years para ma-master ko yung buhay!” [21:26]. Ang mga ganitong pahayag, bagama’t luma at ginagamit niya sa maraming talumpati, ay nagpapatunay sa kanyang anti-establishment na persona—isang lider na hindi nakikita ang sarili bilang isang traditional na pulitiko o elite.

Pagpapakilala sa Henerasyon ng mga Alyado at ang Babala kay Inday Sara

Nagsilbi ring entablado ang pagtitipon upang ipakilala ni Duterte ang kanyang mga kasamahan at kaalyado sa pulitika, na nagpapahiwatig ng patuloy na impluwensya ng kanyang grupo sa pambansang tanawin [23:26].

Kabilang sa mga ipinakilala niya ay sina Senator Christopher “Bong” Go, na aniya’y kanyang aid sa loob ng mahabang panahon [24:45]; Senador Robin Padilla; sina Atty. Raul Lambino, Rodante Marcoleta, at Pastor Apollo Quiboloy [25:40, 27:58]. Binigyang-diin din niya ang paghanga kay Atty. Vic Rodriguez, ang dating Chief of Staff sa Malacañang, na umalis dahil sa “matter of principle” [30:01].

Nagbigay siya ng banayad na political advice sa mga OFW, na nag-iwan ng desisyon sa kanila kung sino ang iboboto, ngunit umaapela na ang kapakanan ng Pilipinas ang maging batayan ng kanilang pagpili [17:33, 18:05].

Gayunpaman, hindi niya pinalampas ang pagkakataong purihin at bahagyang bigyan ng babala ang kanyang anak na si Bise Presidente Inday Sara Duterte. Aniya, “Maligaya kayo o hindi igaya pala sa bahay hindi na si yung Inday na Pero kung yun ang masunod sa inyo magsunod sa akin pagka maswerte kayo kung ang magsunod sa akin hindi mao yan si Inday bright Smart pero mainit ang ulo” [22:29]. Ito ay nagpapakita ng kanyang pag-amin sa kakayahan ng anak, kasabay ng isang paalala tungkol sa temper nito, na nagpapahiwatig ng mga dynamics sa loob ng kanilang pamilya at pulitikal na alyansa.

Konklusyon: Isang Lider na Patuloy na Nang-aakit

Ang talumpati ni Rodrigo Duterte sa Hong Kong ay higit pa sa simpleng meet-and-greet. Ito ay isang performance at plea—isang pagsasama-sama ng matinding pulitikal na peligro at maalab na personal na koneksyon. Sa isang banda, ipinakita niya ang kanyang pagka-handa na harapin ang mga kasong nagmumula sa kanyang mga desisyon para sa sinasabi niyang kapakanan ng bansa, na nagpapakita ng matinding pagmamahal sa bayan. Sa kabilang banda, matagumpay siyang nakipag-ugnayan sa mga OFW, kinilala ang kanilang hirap at sakripisyo, at pinalakas ang kanilang loob na magpatuloy.

Ang kanyang paghingi ng monumento sa tabi ni Rizal ay hindi lamang isang biro kundi isang malalim na pagtatanong sa kung paano tatanggapin ng kasaysayan ang kanyang pamumuno. Siya ba ay maalala bilang isang tyrant na sinubukang pigilan ng ICC, o isang lider na nagtataguyod ng kaayusan, kahit pa may kapalit na kontrobersiya?

Sa huli, ang pagtitipon sa Hong Kong ay nagpatunay na si Rodrigo Duterte ay nananatiling isang magnetic at divisive na pigura sa pulitika ng Pilipinas. Ang kanyang mga salita ay mag-iiwan ng epekto, na tiyak na mag-uudyok ng masiglang diskusyon at magpapalakas sa loyalty ng kanyang mga taga-suporta, lalo na ang mga Pilipinong nagpapakahirap sa ibang bansa. Sa bawat biro, bawat pagtatapat, at bawat pag-amin, patuloy niyang inuukit ang kanyang sariling kuwento—isang kuwentong tiyak na magpapatuloy na aakit sa atensyon ng sambayanan.

Full video: