SUMABOG SA GALIT! SENADOR RAFFY TULFO, NAG-WALK OUT MATAPOS IHAYAG ANG KASINUNGALINGAN AT KADUWAGAN NG MGA PULIS SA GITNA NG PANG-AABUSO SA MAHIHIRAP

Nag-alab ang damdamin ni Senador Raffy Tulfo sa sesyon ng Senado, na humantong sa isang walk-out dahil sa tindi ng pagkadismaya sa tila walang katapusang serye ng kasinungalingan at kakulangan ng respeto na ipinamalas ng mga inakusahang opisyal ng pulisya. Ang mga pulis, na sangkot sa umano’y pang-aabuso sa isang mahirap na pamilya, ang pamilyang Vicente, ay hindi lang nagbigay ng mga hindi magkakaugnay na pahayag kundi tahasan ding umatras sa isang napakahalagang lie detector test, isang aksyon na agad binigyang kahulugan ni Senador Tulfo bilang malinaw na pag-amin sa kanilang pagkakasala.

Ang pagdinig, na dapat sana’y maging plataporma para sa paghahanap ng katotohanan at hustisya, ay naging entablado para sa isang dramatikong komprontasyon, kung saan ipinahayag ni Tulfo ang kanyang matinding pagkayamot. Bilang isang dating Chief PNP at kasalukuyang Chairman ng Komite, hindi niya matanggap ang tila pambabastos sa institusyon ng Senado at ang patuloy na pagyurak sa imahe ng pulisya dahil sa “mga bulok na itlog” [07:49] tulad ng mga akusado.

Ang Kaduda-Dudang Pag-atras sa Lie Detector Test

Ang pinakamalaking puntong pumukaw sa galit ni Tulfo ay ang pag-atras ng tatlong pulis at ng kanilang Colonel sa hamon na sumailalim sa lie detector test. Ayon kay Tulfo, ang pagsubok na ito ay inilatag upang magtatag ng katotohanan, lalo na’t “salita laban sa salita” [29:07] ang sitwasyon sa pagitan ng mga pulis at ng mga biktima.

Ang pamilyang Vicente, na mga biktima ng umano’y illegal operation ng pulisya, ay buong tapang na sumailalim sa pagsubok at, ayon sa resulta, ay pumasa. Walang nakitang trace of lying [15:00] sa kanilang mga pahayag, patunay na ang kanilang sinasabi—na sila ay biktima ng pang-aabuso—ay pawang katotohanan.

Sa kabilang banda, ang mga pulis, matapos magbigay ng pahintulot at pagkatapos bigyan ng halos kalahating oras kasama ang kanilang abogado, ay nagdesisyon na umurong [04:58].

“Talo na kayo [28:37],” matigas na pahayag ni Senador Tulfo sa mga pulis. “Kahit na sabihin niyo pang Constitutional right [29:15] ninyo ang umayaw diyan sa lie detector test, karapatan niyo iyan. Pero we are talking here about public opinion. Talo na kayo!”

Para kay Tulfo, ang pag-atras ay isang anyo ng panloloko at pambabastos sa Senado [33:05]. Ang pag-aalinlangan ay nagbigay-daan sa pagdududa, at ang pagdududa ay pumabor sa mga biktima. Malinaw na ipinahiwatig ni Tulfo na sa paningin ng komite at ng publiko, ang mga nagpasailalim at pumasa ay nagsasabi ng totoo, habang ang mga umatras ay may tinatago. Ang desisyong ito ng mga pulis ay isang malaking setback sa kanilang depensa at nagpalala lamang sa mataas na tensyon sa pagdinig.

Ang Kuwento ng Pang-aabuso: Pamilyang Vicente, Biktima ng “Bonnet Gang”

Ang ugat ng pagdinig ay ang kaso ng pamilyang Vicente, na dumanas ng matinding kawalang-hustisya. Pinasok umano ng mga pulis ang kanilang bahay sa Bulacan na nakasuot ng bonnet [21:20] at sibilyan, at walang dalang warrant [22:15] noong una.

Ang pinakatrahedya sa kuwento ay kung paanong ang mga biktima ay naging akusado. Ayon sa transcript, dahil sa pagpasok ng mga taong nakabonet, inakala ng pamilyang Vicente na sila ay mga magnanakaw o “akyat-bahay.” Natural lamang na pumalag ang may-ari ng bahay [27:16].

Ang naging tugon ng mga pulis sa pagpumiglas ng pamilya? Kinasuhan ang mga ito ng Direct Assault to a Person in Authority [27:39].

“Biniktima mo na nga, winalanghiya mo na yung karapatan nila, pagkatapos kakasuhan mo pa! Nakulong po sila, Mr. Chair,” [27:47] bigkas ni Tulfo, na nagpahayag ng kanyang pagkilos na mag-abono ng piyansa ng mag-ama.

Hindi lang ang ama ang nakulong. Nang sundan ng anak ang kanyang tatay sa presinto para kumustahin, maging ang anak ay ikinulong [28:03]. Isang malinaw na ehemplo ng pag-abuso sa kapangyarihan at harassment na naka-sentro sa mga walang laban at mahihirap. Mariing sinabi ni Tulfo na ang ganitong pambu-bully ay nagagawa lamang ng mga pulis sa mga mahihirap, at hindi nila ito magagawa sa bahay nina Senador Bato Dela Rosa o sa mga mayayamang taga-Forbes Park [16:30].

Ang mga Kabalintunaan at Kasinungalingan: Ang Pambabastos sa Senado

Higit pa sa pang-aabuso, ang Senado ay naging saksi sa sunud-sunod na kasinungalingan mula sa panig ng mga pulis, lalo na kay Colonel Arnedo. Paulit-ulit na kinompronta ni Tulfo si Colonel Arnedo dahil sa kanyang mga salungat na pahayag.

Noong una, pinilit ni Colonel Arnedo na ang operasyon ay “covert” [38:46] o isang validation/surveillance, upang bigyang katwiran ang pagsusuot ng bonnet at ang kawalan ng body-worn camera at mga opisyal ng barangay [22:28]. Dahil umano sa init sa Bulacan, kaya sila nagbo-bonnet [07:04], isang depensa na agad binansagan ni Tulfo na “kalokohan” [10:07].

Ngunit ang kasinungalingan ay tuluyang nabunyag nang magbigay ng pahayag ang iba pang pulis na, ayon sa kanila, ay nagse-serve sila ng warrant of arrest [44:14]—isang opisyal na operasyon na may ibang protocol. Nang madiin, biglang sinabi ni Colonel Arnedo na wala silang warrant [22:15] noong una, na sinundan ng pahayag na may warrant [24:47] naman daw, hindi lang nabitbit.

“Huli ka Balbon,” [22:58] ang tanyag na pahayag ni Tulfo, na nagpapahiwatig na nahuli na sa akto ang pulis sa kanilang pagdadahilan.

Ang patuloy na pagbabago-bago ng salaysay at ang paggamit ng mga termino tulad ng “covert operation” para “mailusot” [38:46] ang mga paglabag sa batas at protocol ay nagpakita ng kawalan ng paggalang sa pagdinig. Ayon kay Attorney Bernardo ng NAPOLCOM, may malinaw na infraction at lapses [42:27] sa proseso ng pulis, lalo na sa hindi pagsunod sa Supreme Court rules tungkol sa paggamit ng body-worn camera sa pagseserbisyo ng warrant.

Ang Kabiguan ng Command Responsibility at ang “Babying” sa Abusado

Bukod sa mga akusadong pulis, inukol din ni Senador Tulfo ang kanyang atensyon sa Command Responsibility [19:35] at sa PNP hierarchy. Nabalitaan na si Colonel Arnedo ay ni-relieve [18:41] na sa kanyang posisyon, ngunit sa loob lamang ng maikling panahon, siya ay ibinalik din [11:10].

“Anong klaseng hustisya meron tayo sa Pilipinas? Pag pulis ang may kasalanan, bine-baby baby [17:58], pero ordinaryong mamamayan, agad-agad nakukulong, sinalvage, patay!” [18:00] ang pagtatanong ni Tulfo.

Ang pagbabalik sa puwesto ng isang opisyal na may ganitong kabigat na mga akusasyon ay nagpapahiwatig ng kunsintidor na kultura sa loob ng hanay ng pulisya. Tinawag ni Tulfo ang Regional Director at PD upang ipaliwanag kung bakit ibinalik ang opisyal na ito, na ang tanging depensa para sa pagbabalik ay tila “very shallow” [35:09].

Ang Dramatikong Walk-Out: Simbolo ng Pagkadismaya

Ang walk-out ni Senador Tulfo [01:06] ay ang rurok ng kanyang pagkadismaya. Hindi na niya kinaya pang makita ang patuloy na pagpilipit sa katotohanan ng mga pulis, na aniya ay “pinagloloko” ang Senado [46:20].

“Aalis na lang ako rito. Hindi ko matiis nakikita ko na parang itong mga pulis, pinagloloko [46:20],” sabi ni Tulfo bago siya lumabas.

Gayunpaman, sa kanyang pinal na pananalita, nilinaw niya ang kanyang posisyon: “Ako ang pinakamaraming pinakulong na pulis dito sa Senado [48:54]… pero pag kayo naman gumagawa ng tama, hindi ko papayag na wawalang hiyain kayo. Fair lang tayo dito [48:44].”

Ang mensahe ay malinaw: Mananatiling fair si Senador Tulfo, ngunit magiging number one enemy [52:25] siya ng mga abusadong pulis na sumisira sa uniporme at lumalapastangan sa mga karapatan ng mahihirap. Ang walk-out ay hindi pagtalikod sa responsibilidad, kundi isang malakas na pahayag laban sa katiwalian at kawalang-galang, na nag-iiwan sa mga akusadong pulis na balot sa matinding pagdududa, hindi lamang ng komite kundi ng buong sambayanan. Isang hearing na nagtapos sa dramatikong paraan, nagbigay liwanag sa madilim na sulok ng hustisya, at nagpapatunay na ang laban para sa katotohanan ay patuloy.

Full video: