Walang Awa at Walang Pagsisisi: Ang Nakakakilabot na Susi sa Pagpatay kay Gen. Wesley Barayuga, Itinuro sa Dating Opisyal ng PCSO

Ang Pagsuko ng Konsensya at ang Pagsambulat ng Katotohanan

Halos limang taon na ang nakalipas mula nang maganap ang isa sa pinaka-kontrobersyal at kasuklam-suklam na pagpatay sa hanay ng mga dating matataas na opisyal ng pulisya—ang pagpaslang kay Atty. Wesley Barayuga noong Hulyo 30, 2020. Si Barayuga, isang retiradong Heneral ng Pulisya (PMA Matikas Class ’83) at noon ay Corporate Board Secretary ng Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO), ay walang awang pinatay sa loob mismo ng kanyang sasakyan. Ang krimen na tila sinikap takpan at ibalot sa misteryo ay tuluyan nang nabuksan matapos maglabas ng sinumpaang salaysay ang isang pangunahing salarin na naglantad sa tinatawag na “mastermind.”

Sa isang nakakagimbal na pagdinig ng Kongreso, mismong si Police Lieutenant Colonel Santi Mendoza—isang opisyal na nakatalaga pa sa PNP Drug Enforcement Group (PDEG)—ang boluntaryong humarap at nagbigay ng kanyang buong testimonya. Sa kanyang salaysay, direkta at walang pag-aalinlangan niyang itinuro si dating PCSO General Manager Police Colonel (ngayon ay Brigadier General) Royina Garma, kasama si Police Colonel Edelberto Leonardo, bilang mga utak sa likod ng malagim na pagpatay.

Ang pag-amin ni Lt. Col. Mendoza ay hindi lamang nagbunyag ng pangalan ng mga sangkot; ito ay nagbigay linaw sa buong operasyon ng pagpatay, na inilarawan niya bilang isang “liquidation” na ginawang tila parte ng “War on Drugs” noong mga panahong iyon [23:27], [07:56]. Ang kanyang paglabas ay isang pagsuko sa konsensya [08:20], pagtanggap sa panganib na kakaharapin [08:16], at isang hiling para sa hustisya [08:51].

Ang Utos Mula sa ‘Nakataas’ at ang Balakid ng Pandemya

Nagsimula ang nakakakilabot na balangkas ng krimen noong Oktubre 2019, nang makatanggap ng tawag si Lt. Col. Mendoza mula kay Police Colonel Edelberto Leonardo. Bilang dating magkasama sa National Capital Region Police Office (NCRPO) [21:37], madali silang nakapag-usap. Ayon kay Mendoza, humingi ng tulong si Leonardo para sa isang “espesyal na proyekto” na may kinalaman sa umano’y isang “high-value individual” na sangkot sa iligal na droga [22:47].

Sa simula, nag-alanganin si Mendoza dahil wala na siya sa Regional Drug Enforcement Unit (RDEU). Ngunit noong Pebrero 2020, muling nag-follow up si Leonardo at ibinigay na ang pangalan ng target: si Attorney Wesley Barayuga [24:43]. Ibinigay rin ang isang synopsis na naglalarawan sa umano’y pagkakasangkot ni Barayuga sa iligal na droga [25:09].

Dito nagsimula ang lamat sa konsensya ni Mendoza. Dahil opisyal ng gobyerno si Barayuga, sinabi niya kay Leonardo na kailangan niyang magsagawa ng sarili niyang pag-verify [27:13]. Subalit, mariing sinabi ni Leonardo na “hindi na kinakailangan” ang anumang imbestigasyon dahil ang utos ay nagmula mismo kay General Manager Garma [12:48], [27:51]. Sa puntong ito, napilitan si Mendoza na sumunod dahil galing na ang utos sa nakakataas na opisyal, na isa pang opisyal sa gabinete ng gobyerno [13:17], [13:27]. Ang takot sa maaaring mangyari sa kanyang karera at pamilya kung tatanggi siya ang nagtulak sa kanyang gawin ang ‘masamang utos’ [13:36].

Dahil sa utos, nagrekrut si Mendoza. Kinontak niya si Nelson Mariano, isang dating informant na may network sa ganitong klaseng operasyon [29:06]. Inatasan ni Mendoza si Mariano na maghanap ng angkop na hitman [29:42]. Ngunit ang pagpaplano ay pansamantalang natigil dahil sa pagdating ng COVID-19 pandemic at ng mahigpit na lockdown [30:43].

Ang Katuwiran, ang Sasakyan, at ang P300,000

Muling nabuhay ang operasyon noong Hunyo 2020, nang muling tumawag si Colonel Leonardo, nagdiin sa kahalagahan ng proyekto dahil minamadali na umano siya ni GM Garma [31:57]. Nakahanap naman si Nelson Mariano ng hitman na may alyas na “Loloy” [34:49].

Dito, pumasok ang isang karakter na nagngangalang “Toks”—na inilarawan ni Leonardo bilang bata o driver/security ni Ma’am Garma mula sa CIDG [32:45]. Si Toks ang naging coordinator na nagbigay ng lahat ng intelligence na kailangan para sa pagpatay: ang mga detalye ng sasakyan at ang oras ng paglabas ni General Barayuga [34:11].

Ang pinaka-nakakagulat na bahagi ng testimonya ay nangyari noong Hulyo 30, 2020, araw mismo ng pagpatay. Tumawag si Leonardo at ipinaalam na si Barayuga ay nasa PCSO at maaari nang isagawa ang operasyon [17:23]. Ipinadala ni Leonardo kay Mendoza ang larawan ni Barayuga na kuha habang nasa loob siya ng conference meeting sa PCSO [17:32]. Ang litratong ito, ayon kay Leonardo, ay galing mismo kay Ma’am Garma [17:40].

Ngunit hindi lang iyon. Para masigurong magiging madali ang pagpatay, sinabi ni Leonardo kay Mendoza na nag-isyu si Ma’am Garma ng service vehicle para gamitin ni Barayuga, at ibinigay ang description at plate number nito [17:51]. Ayon sa pagtatapos ng mambabatas na si Congressman Montel, si General Barayuga ay walang sariling sasakyan, kaya ang PCSO pick-up na ibinigay ni Colonel Garma ay tinitiyak na magiging madali siyang i-surveillance [39:16]. Ang PCSO service vehicle na inilaan para sa biktima ay naging kasangkapan para siya’y mapatay. Isang gawaing puno ng talinghaga ng matinding panlilinlang at pagtataksil.

Matapos maganap ang pagpatay, muling tumawag si Colonel Leonardo at ipinaalam kay Mendoza na nagbigay si Ma’am Garma ng P300,000 bilang kabayaran para sa trabaho [18:32], [36:32]. Inabot ni Toks ang pera kay Nelson Mariano, at si Mendoza naman ay nakatanggap ng Php 40,000 bilang kanyang bahagi [18:41], [18:49]. Ang pera, ang katuwiran, at ang direktang utos ay nagturo na sa isang posibleng pangalan bilang mastermind: si Royina Garma.

Ang Tunay na Motibo: Korapsyon sa STL at ang Pangangailangan na Manahimik

Ayon sa pahayag ni Congressman Montel/Mindel, ang tunay na motibo sa likod ng pagpatay ay hindi ang ‘War on Drugs’ kundi ang pagnanais na patigilin si General Barayuga sa pagtestigo laban sa korapsyon sa PCSO [38:18].

Bago siya pinaslang, nagkaroon ng ongoing investigation ang National Bureau of Investigation (NBI) tungkol sa korapsyon sa operasyon ng Small Town Lottery (STL). Sabi pa ng mambabatas, si General Barayuga ay handang-handa na tumestigo, may dala-dala nang lahat ng mga dokumento, at sasalungat na sa mga ilegal na praktika sa PCSO [38:51].

Ang pag-utos na patayin si Barayuga ay isang desperadong hakbang upang mapatahimik ang isang kritikal na saksi, na ang pag-testigo ay tiyak na magpapabagsak sa mga matataas na opisyal. Ang paggamit sa ‘War on Drugs’ bilang cover ay nagpapakita ng isang kalkuladong pag-iisip upang ikubli ang tunay na layunin ng krimen [07:56].

Ang Panawagan para sa Hustisya at ang ‘Ruthless Killer’

Sa pagtatapos ng pagdinig, mariing nanawagan si Congressman Montel/Mindel na sampahan ng murder charges sina Colonel Royina Garma at Colonel Edelberto Leonardo [42:04]. Binanggit niya na si Garma ay nasangkot na rin sa iba’t ibang insidente ng pagpatay sa iba’t ibang bahagi ng bansa [40:36], kabilang na ang kaso ng tatlong Chinese drug suspects at ang 198 na kaso ng pagpatay sa Cebu City noong siya ay naka-assign doon [40:49], [41:10].

Inilarawan ng mambabatas si Garma bilang “a woman disguised as a meek lamb but deep inside her she is a ruthless killer, killing without mercy innocent people, killing without remorse innocent victims” [41:35]. Ang mga salitang ito ay nagbigay ng matinding emosyonal na diin sa kalagayan ng biktima at ng mga biktima ng umano’y patayan.

Ang testimonya ni Lt. Col. Mendoza, na nagbigay ng kanyang sinumpaang salaysay nang walang pamimilit [02:50] at sa kabila ng pagtatangkang pilitin siyang pumirma sa isang prepared affidavit upang ilayo ang isyu sa mga totoong nag-utos [06:55], ay naghatid ng matinding pag-asa para sa hustisya. Sa paglantad ng katotohanan, nawa’y maibsan ang hinagpis ng pamilya ni General Barayuga [08:51] at panagutin ang mga taong gumagamit ng kanilang posisyon sa gobyerno at uniporme para sa masasamang layunin. Ang kasong ito ay isang mahalagang paalala na walang sinuman ang higit sa batas, at ang hustisya, gaano man katagal, ay tiyak na darating. Ang laban para sa katarungan ni General Wesley Barayuga ay ngayon pa lang nagsisimula

Full video: