HUSTISYA PARA SA ‘GOAT DEALERS’ NG BATANGAS: TATLONG MASISIPAG NA BINATA, NATAGPUANG NAKABAON, NAKAGAPOS SA MINDANAO

Ang bawat paglalakbay na may dalang pag-asa ay hindi inaasahang hahantong sa isang trahedya. Ito ang mapait na sinapit ng tatlong lalaking nagmula sa Kalatagan, Batangas, na tumungo sa Mindanao upang maghatid ng mga kambing—isang misyon ng paghahanapbuhay na nauwi sa karumal-dumal na kamatayan. Isang krimen na hindi lamang kumitil ng buhay kundi nag-iwan ng malalim at sugatang marka sa puso ng mga pamilyang naiwan.

Ang balita ng pagkakadiskubre sa tatlong bangkay sa isang liblib at masukal na bahagi ng rubber plantation sa Sitoma, Barangay Nabundas, Shariff Saydona Mustapha, Maguindanao del Sur, noong Mayo 30 [00:10]-[00:18], ay nagdala ng matinding pagkabigla at pighati. Ang mga labi ay halos naaagnas na nang hukayin mula sa mababaw na hukay, isang tagpo na nagpapahiwatig ng matinding paghihirap bago ang huling hininga. Ayon sa ulat ng mga awtoridad, ang kanilang mga kamay ay nakagapos sa likod [00:46], isang malinaw na senyales na sila ay pinahirapan, dinukot, at walang-awang pinaslang ng mga nagpakilalang kaibigan o ka-transaksyon.

Ang mga biktima, na pawang residente ng Kalatagan, Batangas, ay kinilala—isa sa kanila si John Luis Olarte [00:46]-[00:54]. Sila ay mga tinaguriang ‘goat dealer’ o transporter ng mga hybrid na kambing, na nagtungo sa Mamasapano, Maguindanao, para sa isang delivery noong Mayo 11 [01:04]. Mula sa araw na iyon, tila nilamon sila ng lupa; hindi na sila nakontak, at ang kanilang mga pamilya ay nagsimulang mag-alala. Ang pagkawala ay nagdulot ng matinding kalungkutan, lalo na nang sumapit ang kaarawan ni John Luis nang wala siya sa kanilang piling [02:53].

Ang Huling Paalam: 15 Minuto Bago Ang Trahedya

Ang salaysay ng pamilya Olarte ay nagbibigay-diin sa kasipagan at pangarap ng mga biktima. Ibinahagi ni Pablo Olarte, ang ama ni John Luis, ang dahilan kung bakit nagpupursige ang kanyang anak sa ganitong uri ng negosyo. Aniya, si John Luis ay nagta-transport ng kambing upang magkaroon ng sariling pera at hindi na humingi sa kanila [02:01]-[02:08]. Sila ay simpleng mga transporter lamang, na kumikita sa paghahatid ng mga hybrid na kambing sa mga mamimili sa iba’t ibang lugar, kabilang na ang Mindanao [02:16].

Mayroon silang sariling panuntunan: sa tuwing magbababa ng kambing, laging naka-video call sila sa pamilya upang maiwasan ang anumang pagkakamali [02:20]-[02:27]. Ang huling pag-update ay nagmula kay John Luis—15 minuto na lang daw, at makakarating na sila sa buyer [02:27]. Matapos nito, wala nang balita. Sinubukan ng isa pa niyang anak na tawagan ang buyer, na sumagot at nagsabing “okay naman,” at nakaalis na raw [02:36]. Ngunit si John Luis ay hindi na nagbigay ng anumang update. Ang mabilis na pagputol ng komunikasyon ay nagdulot ng malaking pangamba.

“Hindi po kami mapakali. Lahat ng puwede naming puntahan, pinuntahan namin,” [02:43]-[02:49] ang emosyonal na pahayag ni Pablo, na naglalarawan ng pagkakabalisa ng kanilang pamilya. Nang may tumawag at ipinakilala ang nakitang bangkay sa Mamasapano, mariin itong tinanggi ng ama, nagdadasal na sana’y buhay pa ang kanyang anak [03:01]. Ngunit kinabukasan, ang masaklap na katotohanan ay kinumpirma ng kapatid ni John Luis [03:09].

Ang natuklasan nilang detalye ng krimen ay lalong nagpalala sa kanilang dalamhati. May tama sa ulo [03:09], may sakal [03:09]—isang malinaw na indikasyon ng walang-awa at brutal na pagpatay. Sa kabila ng matinding kirot, ang tanging panawagan ni Pablo ay: “Sa mga gumawa no’n, sana po mahuli na sila kung sino man ang may gawa” [03:17]. Ang kaso ay hindi na lamang tungkol sa nawawalang negosyo, kundi sa tatlong batang buhay na marahas na inagaw mula sa kanilang kinabukasan.

Pabuya Para sa Katarungan: Ang Panawagan ng Komunidad

Kinumpirma nina Romy Maapas, direktor ng Police Regional Office Bangsamoro Autonomous Region, at ng Maguindanao del Sur Police Provincial Office ang nakagugulat na pagkakadiskubre sa mga labi [01:33]-[01:44]. Base sa mga paunang impormasyon mula sa mga lider ng komunidad, limang armadong lalaki ang umano’y dumukot sa mga biktima [01:24]-[01:33]. Itinuturo ring person of interest sa krimen ang isang lalaking kinilalang si Cominitan, residente umano ng Mamasapano [01:14]-[01:24].

Dahil sa matinding pangangailangan na mahanap ang mga salarin, kumilos ang lokal na pamahalaan ng Kalatagan, Batangas. Sa pamamagitan ng isang resolusyon, nag-anunsiyo ang LGU ng pag-aalok ng pabuya [03:25]. Tinatayang aabot sa Php100,000 ang inilaan ng munisipyo ng Kalatagan [03:33] para sa sinumang taong makapagbibigay ng anumang mapatunayan at kapanipaniwalang impormasyon na humahantong sa agarang pag-aresto at pag-uusig sa mga responsable [03:59]-[04:09].

Ang pabuya ay hindi lamang isang simpleng alok ng pera. Ito ay simbolo ng kolektibong paghingi ng hustisya ng buong bayan ng Kalatagan para sa kanilang mga kababayan na marahas na kinuha ang buhay habang naghahanapbuhay. Ito ay isang panawagan sa sinumang may alam na magsalita at ituro ang mga salarin upang matapos na ang pagdurusa ng mga naulila at mapalaya ang biktima mula sa hukay ng kawalang-katarungan.

Ang kasong ito ay naglalabas ng mga katanungan tungkol sa kaligtasan ng mga transporter at negosyante na kinakailangang maglakbay sa iba’t ibang rehiyon para lamang makahanapbuhay. Ang kasipagan ng mga goat dealer na nagmula sa Batangas ay nauwi sa isang bangungot, isang trahedya na nagpapaalala sa lahat ng kahalagahan ng mabilis at matuwid na hustisya. Ang komunidad ay umaasa na sa tulong ng pabuya at sa determinasyon ng mga awtoridad, malulutas ang krimeng ito at mapapanagot ang limang armadong lalaki na nanlupig sa pangarap at kinabukasan nina John Luis at ng kanyang dalawang kasamahan.

Ang bawat detalye—mula sa pagkakagapos ng kanilang mga kamay, sa mababaw na hukay, hanggang sa huling video call—ay naglalarawan ng isang kuwento ng kabuktutan at kasakiman. Ngayon, ang tanging natitira ay ang laban para sa katarungan, isang laban na dapat ipanalo hindi lamang para sa alaala ng tatlong binata, kundi para na rin sa lahat ng Pilipinong nagtatrabaho nang marangal na umaasa sa isang ligtas at makatarungang bansa. Kailangang manumbalik ang kapayapaan sa pamilya Olarte at sa Kalatagan, at ito ay makakamit lamang sa pagkakakulong ng mga indibidwal na nagdulot ng matinding pighati. Manatiling nakatutok sa pag-usad ng kasong ito, at huwag mag-atubiling makialam sa panawagan para sa hustisya. Ang bawat impormasyon ay mahalaga.

Full video: