Sa Pagitan ng Paglaban at Paglaya: Ang Puso ng Isang Maybahay at ang Huling Yugto ng Buhay ni Mike Enriquez

Ilang sandali bago tuluyang pumanaw ang batikang mamamahayag na si Mike Enriquez, may isang pag-uusap na naganap sa loob ng Intensive Care Unit (ICU) ng ospital—isang pag-uusap na hindi man napakinggan ng madla, ay nagbigay-daan sa huling kapayapaan ng isang alamat. Ito ay kuwento ng walang-hanggang pagmamahalan, matinding paghihirap, at ng pinakamabigat na desisyon na kailanman ay binitawan ng isang maybahay. Mismong si Elizabeth “Baby” Yumping Enriquez, ang asawa ni Mike sa loob ng 46 na taon, ang nagbunyag sa madamdamin at masakit na mga huling sandali ng kanyang mister, isang paglalahad na nagpatunay sa lalim ng kanilang pag-iibigan.

Sa kanyang panayam kay Jessica Soho habang nasa burol ni Mike sa Christ the King Church sa Green Meadows, Quezon City, inamin ni Baby Enriquez na hanggang sa mga oras na iyon, hindi pa rin lubusang nag-sink in sa kanya ang katotohanan na wala na ang kanyang asawa [00:30]. Ang halos nanginginig niyang boses [01:15] ay nagpahiwatig ng kanyang pagdadalamhati, ngunit kasabay nito, nagpapakita rin ito ng matinding lakas na nagmula sa pagiging tapat na katuwang sa loob ng halos limang dekada.

Ang Apatnapu’t Anim na Taong Pakikipaglaban

Hindi man batid ng lahat, matagal nang nakikipagbuno si Mike Enriquez sa kanyang matitinding karamdaman. Bagama’t kilala siya sa kanyang mataginting na boses at matapang na paninindigan sa himpapawid, sa likod ng kamera ay isa siyang mandirigma na hindi sumusuko sa laban. Ayon kay Baby, buong puso siyang lumaban, “yes, up to the end,” [01:26] subalit umabot na sa sukdulan ang dinanas ng kanyang katawan.

Sa kanyang emosyonal na pagbabahagi [01:29], inilarawan ni Baby ang labis na hirap na tiniis ng kanyang asawa. Ipinunto niya na ang nagiging consolation na lang niya ngayon, kahit napakalungkot, ay ang katotohanang nakalaya na si Mike mula sa kanyang paghihirap. Detalyado niyang inilahad ang mga serye ng operasyon at medikal na interbensyon, kabilang na ang tracheostomy—ang paglalagay ng butas sa lalamunan (na tinukoy niyang “yung huling hole niya”)—at ang patuloy na dialysis dahil sa impeksyon na umaabot na sa kanyang mga bato [01:44].

Noong Disyembre 2021, sumailalim si Mike sa isang kidney transplant, isang operasyon na nagbigay ng panibagong pag-asa. Ikinuwento ni Baby na maganda ang naging takbo ng bagong bato, at walang anumang rejection na naganap [02:09]. Gayunpaman, muling nagkaroon ng kumplikasyon. Dahil sa pagtanggap ng anti-rejection drugs na karaniwan sa transplant patients, humina ang depensa ng katawan ni Mike, at nagkaroon siya ng pneumonia, na nagdulot ng panibagong impeksiyon [02:27].

Ang Sandali ng Paghinto

Ang paglaban ni Mike ay isang maringal na pagtatanggol sa buhay, subalit tila umabot sa punto ng pagkapagod ang kanyang katawan. Ang huling yugto ng kanyang buhay ay biglaan at dramatikong naganap. Sa huling araw niya ng routine dialysis, isang biglaang pagbabago ang nangyari. Ayon kay Baby, bigla na lang bumaba ang blood pressure ni Mike, at kagyat na tumigil ang pagtibok ng kanyang puso [02:53].

Nasa biyahe na si Baby patungong St. Luke’s Medical Center, bandang ala-una ng hapon, nang makatanggap siya ng nakakagulat na text message mula sa caregiver ni Mike [03:09]. Ang mensahe ay nagsasabing: “Ma’am, Sir Mike is being resuscitated already.” Hindi ito inasahan ni Baby, lalo pa’t isa lamang routine dialysis ang inaasahan niya. Ang pagmamadali niya sa ospital ay sinalubong ng nakakapangilabot na balita.

Pagdating niya, tatlong beses nang na-revive si Mike [03:40]. Sa pagkakataong ito, ang malaking pag-ibig ni Baby ay naging isang pakiusap ng awa at paglaya. Hindi na niya kinayang tingnan ang kanyang asawa na punung-puno ng tubo at nakikipagbuno sa buhay. Iyon na ang sandaling binitawan niya ang pinakamahirap na salita sa kanyang buhay.

Ang Pakiusap na “Tama Na”

Bago ang mga huling sandaling iyon, ang pakiusap ni Baby kay Mike ay ang magpatuloy sa paglaban. “I keep on telling him na fight, fight Mike. Kaya mo ‘yan. Kaya mo ‘yan. Do not give up,” [04:23] aniya. Ngunit nang makita niya ang matinding paghihirap ng kanyang asawa, ang kaluluwa ng isang maybahay ay pumili ng mas mataas na uri ng pag-ibig: ang pagpapakawala.

Sa ikatlong resuscitation, habang nasa labas ng ICU, nagdesisyon si Baby na harapin ang mga doktor [03:59]. “Dok, Tama na,” ang kanyang pakiusap [03:47]. “Sabi ko, enough na.” Ito ay hindi pagsuko, kundi isang pagkilala sa katapangan at pagdurusa ng kanyang minamahal. Sa pag-utos na itigil ang pag-revive, inialay ni Baby kay Mike ang rest na matagal na niyang kailangan.

Pinalapit siya ng doktor para sa huling sandali. Sa puntong ito, pumatak na ang luha ni Baby, na nagsimulang mangilid noon pa man habang nagkukuwento [04:37]. Lumapit siya sa kanyang asawa at binitawan ang mga salitang mananatiling tatak ng kanilang walang-hanggang pag-iibigan.

Ang Huling Paalam at Walang-Hanggang Pag-ibig

Hinarap ni Baby Enriquez ang kanyang asawa at sinabi ang mga salitang nagpalaya sa kanyang espiritu: “Sige Mike, I’ll be fine, I’ll be fine. I know God will not forsake me,” [04:46] ang buong-puso niyang pangako. Ang mga salitang ito ay hindi lamang pagpapaalam, kundi isang matibay na pangako na haharapin niya ang buhay kahit wala na ito, inalis ang huling pasanin sa damdamin ni Mike.

At ang mga huling salita ng kanyang pag-ibig: “Kung pagod ka na, you rest na, and I love you.” [04:59].

Pagkatapos nito, tuluyan nang gumuho si Baby. Tinanong pa niya ang mga doktor kung aalisin na ang ventilator, subalit sinabi sa kanya na hihintayin na lang nilang mag-flat line si Mike [05:06]. Pagkaraan ng ilang minuto, lumapit ang doktor at sinabing, “Baby, nag-flat line na.” Sa sandaling iyon, ang buhay ng batikang brodkaster ay natapos, at ang pagmamahal ng kanyang maybahay ay nagtagumpay sa pagbibigay sa kanya ng kapayapaan.

Ang kuwento ng huling yugto ng buhay ni Mike Enriquez ay isang sulyap sa hindi nakikita at pribadong labanan ng isang pampublikong pigura. Ito ay kuwento ng isang pag-ibig na umabot sa huling sakripisyo—ang pagpapakawala sa minamahal upang ito ay makalaya sa sakit. Ito ang huling patunay ng pag-ibig na matapos ang 46 na taon, ay nanatiling matatag at walang-pag-iimbot. Ang paglalahad ni Baby Enriquez ay hindi lamang kuwento ng pagpanaw, kundi isang emosyonal na testamento sa pag-iibigan na nagbigay-inspirasyon sa marami at nagpatunay na ang tunay na pagmamahalan ay kayang harapin maging ang pinakamapait na paalam.

Noong Setyembre 3, 2023, inihatid sa kanyang huling hantungan si Mike Enriquez sa Loyola Memorial Park sa Marikina City [05:22], kasama ang kanyang pamilya, kaibigan, kasamahan, at libu-libong Pilipino na kanyang naantig at tinuruan sa kanyang propesyon. Ngunit ang pinakamarubdob na paalam ay ang naganap sa loob ng ICU, isang paalam na sinelyuhan ng mga salitang puno ng pag-ibig: “I love you. Magpahinga ka na.”

Full video: