GRETCHEN BARRETTO VS. BATO DELA ROSA: ANG CELEBRITY SCANDAL NA NAGBUKAS SA DILIM NG E-SABONG AT TRAHEDYA NG MGA NAWAWALANG SABUNGERO

Sa gitna ng isang pambansang imbestigasyon na binalot ng luha, kawalang-pag-asa, at matinding bangungot ng mga pamilya, isang hindi inaasahang pangalan ang biglang sumingaw, nagbigay ng dagdag na init at kontrobersya sa kaso: si Gretchen Barretto. Ang pagbangga ng celebrity drama sa isang krisis sa kasalukuyang pamahalaan ay naging malinaw na palatandaan na ang trahedya ng mga nawawalang sabungero ay hindi lamang isyu ng krimen at sugal, kundi isang malalim at nakaugat na sakit ng lipunan na umaabot sa pinakamataas na antas ng kapangyarihan.

Ang imbestigasyon ng Senado patungkol sa misteryosong pagkawala ng 34 na sabungero noong 2021 at 2022, kung saan si Senador Ronald “Bato” dela Rosa ang Committee Chairman, ay biglang natabunan ng mga akusasyon mula sa dating controversial na aktres. Sa isang video na mabilis kumalat sa social media, hindi nagdalawang-isip si Gretchen na tirahin si Bato, na tinawag niya itong, “Stop grandstanding, just get down to the investigation” [01:01].

Ngunit ang pinakamatindi niyang atake ay nakatuon sa diumano’y malaking halaga ng relong suot ni Bato. “Ang mahal ng relo ni Bato, saan kaya nanggaling ‘yan? My God, a senator has that watch,” [02:23] ang mariing tanong ni Greta, na nagpapahiwatig ng posibleng isyu sa yaman ng senador. Hindi nagtapos doon, naglabas pa siya ng mas nakakagulat na pahayag, “Tumatalpak din kasi itong Bato na ‘to, eh. Ilabas natin ‘yung mga talpak mo kaya!” [02:39]

Ang terminong ‘talpak’ ay tumutukoy sa pagsusugal at pagtaya sa online sabong, na isang lantarang akusasyon laban sa isang mataas na opisyal ng gobyerno at pinuno ng imbestigasyon. Ang mga binitawang salita ni Gretchen ay nagbigay-daan sa maraming haka-haka na posibleng may alam siya sa mas malalim na koneksyon ng mga pulitiko at ng industriya ng e-sabong—isang industriyang pinamamahalaan ng kanyang sinasabing partner at kilalang negosyanteng si Atong Ang, na tinatawag ding “Alpha” o “Double A” [02:15]. Ang pag-atake ni Greta, isang taong may ugnayan sa loob ng mundo ng sabong, ay tila isang insider information na naglalaglag sa kredibilidad ni Bato at nagpapalabas na malalim ang kanyang pinaghuhugutan patungkol sa isyu [04:02].

Ang celebrity drama na ito ay malinaw na humahadlang sa malalim at mas seryosong usapin: ang paghihinagpis ng mga pamilyang Pilipino na naghahanap ng katarungan para sa kanilang mga mahal sa buhay.

Ang mga Luha at Trahedya sa Senado: Ang Huling Hininga ng mga Biktima

Habang naghahanap ng mga sagot ang publiko sa mga blind item at akusasyon ni Gretchen, ang Senado ay nagmistulang isang wake dahil sa sunod-sunod na nakakabagbag-damdaming testimonya ng mga magulang ng mga nawawalang sabungero. Ang kanilang mga salita ay nagbigay-mukha sa estadistika at naglantad sa kalupitan ng mga nangyari sa loob ng Manila Arena.

Isa sa mga pinaka-emosyonal na nagbigay ng testimonya ay si Ginoong Inunog, ang ama ng isa sa mga nawawala, na nagkuwento ng huling tawag mula sa kanyang anak noong gabi ng Enero 13, 2022. Ayon kay Inunog, narinig niya ang nag-aalalang boses ng kanyang anak: “Pa, bakit sinasakay sila Kuya James sa van? Ah, pati ako sinasakay ni ganito, ni ganyan, ganyan” [07:15]. Ang tawag na iyon ay mabilis na naputol nang may umagaw ng telepono, at ang tanging narinig ni Inunog ay isang boses na nagtanong, “Sino ‘to?” Sinagot daw ito ng kanyang anak, “Papa ko po ‘yan,” bago tuluyang pinatay ang telepono [07:32].

Agad na dumiretso si Ginoong Inunog sa Manila Arena, puno ng pag-aalala. Ngunit sa halip na tulong, siya ay sinalubong ng mga security guard na matatapang at combative [04:45]. Pakiusap niya, “Brad, huwag kang matapang. Magulang ako no’ng kinuha ninyo mga tao. Isa ako sa magulang. Pakisoli niyo lang. Kung anong problema, pag-usapan natin” [04:54]. Sa kabila ng kanyang pagmamakaawa, nanatiling tikom at uncooperative ang mga guwardiya. Ang mga biktima, ayon sa ama, ay nagpa-park at naghahatid lang ng sasakyan at hindi sabungero [07:48]. Ngunit ang kanilang sasakyan ay may rekord ng pagpasok, subalit walang checkout record ng paglabas [09:48], isang discrepancy na nagpapatunay na may masamang nangyari sa loob ng arena.

Hindi nag-iisa si Ginoong Inunog sa kanyang paghahanap. Naroon din si Ginang Isabelita Bakay, ina ng dalawang nawawala—si James at Marlon Bakay. Emosyonal niyang ibinahagi ang kanyang paghihirap na makahanap ng tulong mula sa mga awtoridad noong kasagsagan ng pandemya [14:45]. “At the third day, wala po kaming walang man lang magsabi sa amin kung saan napunta ‘yung mga anak namin,” [14:53] ang pagluha niya. Para sa kanila, ang pinakamasakit ay ang katotohanang nawala ang kanilang mga anak sa loob mismo ng Manila Arena, na nagpapakita ng kawalang-katiyakan at collusion sa loob ng establisimyento.

Higit pa sa sugal, ang trahedya ay nagbigay-liwanag sa mga ordinaryong mamamayan na nagtatrabaho lamang para mabuhay. Si Rel Gezong, isa sa mga nawawala, ayon sa kanyang inang si Ginang Meriln Gomez, ay nagpaalam na pupunta sa sabungan upang maging tagatari (gaffer) para magkaroon ng pangdagdag sa bayarin sa ospital ng kanyang kapatid [18:38]. Ang kanyang desperate na paghahanap ng pera para sa pamilya ang nagdala sa kanya sa kanyang nakalulunos na kapalaran. Ang testimonya ni Ginang Gomez ay malinaw na nagpapakita na ang mga nawawala ay hindi lamang mga manlalaro, kundi mga ordinaryong Pilipinong nagtatrabaho sa industriya, handler man, tagatari, o taga-deliver ng feeds [16:48, 37:57].

Ang Misteryo ng “Alpha Group” at ang Malalim na Sugat ng E-Sabong

Ang kaso ay lalong nagpakita ng masalimuot na ugnayan ng pulitika, negosyo, at krimen sa pagbanggit ng isang dating security guard na nagngangalang Alyas Tutoy. Si Tutoy, na isang suspek, ay nagpahayag ng intensyon na magbigay ng sinumpaang salaysay at nagturo sa isang sikat na artista na kabilang sa tinatawag na “Alpha Group” bilang isa sa mga nasa likod ng pagdukot [01:50]. Dahil sa mga bira ni Gretchen kay Bato at sa kanyang koneksyon kay Atong Ang (Alpha), lalo pang tumindi ang hinala ng publiko patungkol sa kung sino ang tinutukoy ni Alyas Tutoy.

Bukod sa mga kaso ng pagkawala, binigyang-diin din ng imbestigasyon ang nakababahalang epekto ng online sabong sa kaayusan ng batas at kaayusang panlipunan. Ibinunyag ng Philippine National Police (PNP) ang isang kaso ng isang pulis-patrolman sa Sto. Tomas, Batangas, na sangkot sa serye ng robbery-hold up sa 7-Eleven at gasoline station [23:00]. Ang motibo? Lubog siya sa utang dahil sa online sabong [23:59]. Ang pulis, na ang naunang milyong pisong utang ay binayaran na ng kanyang mga magulang, ay muling nalulong, umutang sa pinsan, at sa huli ay nag-resort sa krimen para lamang magkaroon ng P2,000 hanggang P3,000 [24:40]. Ang insidenteng ito ay nagbigay ng seryosong babala na ang pagsusugal ay hindi lamang sumisira sa pamilya, kundi pati na rin sa moralidad at integridad ng mga nagpapatupad ng batas.

Dahil sa bigat ng mga testimonya at ang lumalaking panganib sa lipunan, mariing iminungkahi ni Senador Joel Villanueva ang pagsuspinde sa lahat ng lisensya ng e-sabong operators hanggang sa makita ang “acceptable conclusion” sa kaso ng 31 nawawalang indibidwal [39:04].

Ang Paghahanap sa Katotohanan at ang Pangako ng Senador

Ang mga kaganapan sa Senado—mula sa sensational na akusasyon ni Gretchen Barretto hanggang sa desperadong hikbi ng mga magulang—ay nagpapakita ng isang sistemang tila nagpapabaya at nagtatago ng katotohanan. Ang pagtanggi ng mga guwardiya ng Manila Arena na magbigay ng tulong, ang kawalan ng checkout log para sa sasakyan ng mga biktima, at ang pagkakadawit ng isang pulis sa krimen dahil sa sugal ay nagbigay ng sapat na basehan para maniwala na ang kaso ay hindi lamang isolated na insidente.

Ang pagsasabong ay isang bahagi na ng kultura at kasaysayan ng Pilipinas. Gayunpaman, ang paglipat nito sa online na plataporma ay tila nagpalawak sa saklaw nito at nagbigay-daan sa mas madaling korapsyon at krimen. Ang pag-atake ni Gretchen Barretto kay Bato dela Rosa ay, sa isang banda, ay nagpataas ng atensyon sa isyu. Sa kabilang banda, ang mga testimonya ng mga magulang ang nagbigay-diin sa tunay na bigat ng krisis—ang buhay at pag-asa na nawala.

Sa huli, ipinangako ni Senador Bato dela Rosa sa mga naghahanap ng katarungan na hindi nila bibitawan ang kaso. “Talagang ang didiinan namin ito, itaga mo ‘yan sa bato. Didiinan namin itong kaso na ito,” [21:15] ang kanyang pangako. Ngunit para sa mga pamilya, ang pangako ay mananatiling walang laman hangga’t hindi nabibigyan ng closure ang kaso—mabawi man lang ang katawan, o makita ang mga may sala sa likod ng malagim na trahedya.

Ang kaso ng missing sabungeros ay higit pa sa e-sabong. Ito ay isang salamin ng isang lipunan kung saan ang kapangyarihan at kasikatan ay madalas na nagtatago ng katotohanan, at kung saan ang mga ordinaryong tao ay umaasa na lamang sa mga pangako ng hustisya. Sa bawat lumilipas na araw, ang sakit at pag-aalala ay lumalalim, at ang mga pamilya ay nananatiling nakatingin sa kadiliman, naghihintay na sumikat ang liwanag ng katotohanan.

Full video: