ANG WALANG-AWANG PAGLAPASTANGAN: Video ng Huling Sandali ni Ronaldo Valdez, Pinakalat ng mga Pulis–Nag-aalab na Panawagan ni Jamila Santos Para sa Hustisya

Isang nakakabiglang pagpanaw ang bumalot sa showbiz industry matapos pumanaw ang batikang aktor na si Ronaldo Valdez noong Linggo, Disyembre 17, 2023. Ngunit imbes na mapayapang pagluluksa at pag-alala sa anim na dekada niyang kontribusyon sa sining, nabahiran ng matinding iskandalo at paglapastangan ang kanyang pamamaalam dahil sa pagkalat ng sensitibong video ng kanyang huling sandali.

Ang nakakakilabot na pangyayaring ito ay hindi lamang nagdulot ng matinding pagluluksa sa pamilya, lalo na sa kanyang mga anak na sina Janno at Melissa Gibbs, kundi nag-udyok din ng nag-aalab na galit at panawagan para sa hustisya mula sa kanyang matalik na kaibigan at talent manager, si Jamila Santos.

Ang Karumaldumal na Paglabag ng mga Dapat Sanang Nagpoprotekta

Ang trahedya ay lalo pang pinalala ng isang hindi kapani-paniwalang pagtataksil sa tiwala ng publiko. Ayon sa mga ulat at batay sa pag-analisa ng mga netizen, ang video na kumalat sa social media, na nagpapakita ng mga huling minuto ng buhay ni Ronaldo Valdez, ay kuha umano ng mga pulis na unang rumesponde sa pinangyarihan sa New Manila.

Ang mga awtoridad na dapat sanang nangangalaga sa crime scene at nagpoprotekta sa dignidad ng pumanaw, ay siyang naging mitsa ng eskandalo.

Ang mga pulis na ito ay inilarawan na nakunan ng video si Valdez habang “humihinga pa” [00:17]. Ang video na ito, na itinuturing na vital part of the investigation [01:47], ay imbes na naitago at ginamit lamang para sa dokumentasyon, ay mabilis na kumalat, tila ini-entertain at ibinahagi sa social media [01:54].

Hindi nagtimpi si Jamila Santos at nagpahayag ng kanyang matinding disgusto. Sa isang panayam, mariin niyang binatikos ang kawalanghiyaan ng mga sangkot, lalo na ang mga first responders.

“Ang bababoy! Patay na eh, binababoy pa ang legacy ni Sir Ronaldo!” [01:30], ang matinding pahayag ni Jamila, na nagpapahiwatig ng kanyang matinding sakit at pagkadismaya.

Ang pagkilos na ito, ayon sa abogado na hiningian ng opinyon, ay hindi lamang isang simpleng administratibong pagkakamali, kundi isang seryosong paglabag sa batas. Ayon sa Civil Code, ito ay malinaw na violation of privacy [04:45], na nagbibigay-daan para sa paghahain ng kasong sibil at kriminal laban sa mga nagpakalat ng video.

Ang Mabilis ngunit Hindi Sapat na Aksyon ng PNP

Hindi naman nagpatumpik-tumpik ang pamunuan ng pulisya. Nitong Miyerkules, Disyembre 20, 2023, inihayag ng Philippine National Police (PNP), sa pamumuno ni Acting Chief PIO Colonel Jane Fajardo, na agad na sinibak sa puwesto ang dalawang pulis mula sa Quezon City Police District (QCPD) na responsable sa pagkalat ng sensitibong video [03:37].

Ang dalawang pulis ay agad na isinailalim sa kustodiya ng QCPD Holding Unit at humaharap sa reklamong administratibo at kriminal [03:47].

“This is a regrettable incident na hindi dapat kumalat sa social media,” ani Fajardo [03:59], at sinabing wala sanang naging problema kung ang kuha ay para lamang sa documentation purposes ng mga first police responders [04:08].

Bukod pa rito, nakikipag-ugnayan na rin ang QCPD sa PNP Anti-Cybercrime Group (ACG) upang tukuyin ang mga netizens na patuloy na nagbabahagi ng video [04:13]. Ang mabilis na reaksiyon na ito ng PNP ay nagpapakita ng pagkilala sa bigat ng paglabag na ginawa, kung saan nilabag ng mga pulis ang maraming batas [01:18] at binastos ang dignidad ng pumanaw at ng kanyang pamilya.

Gayunpaman, para kay Jamila, ang aksyong ito ay simula pa lamang. Kahit na nahuli at sinibak na ang ilang sangkot, ang damage has been done [13:04]. Nanawagan siya ng tulong mula sa National Bureau of Investigation (NBI) upang tiyakin na mabibigyan ng hustisya ang paglapastangan [04:59].

“I’m All For It,” ang kanyang mariing suporta sa anumang kasong isasampa laban sa mga nagkasala [08:56].

Ang Pag-agaw sa Karapatang Magluksa

Ang pinakamalaking pinsalang dinulot ng insidenteng ito ay ang pag-agaw sa karapatan ng pamilya at mga kaibigan na magluksa nang mapayapa.

Inilahad ni Jamila ang kanyang matinding emosyon: “Personally, personally I was so disgusted. Kaya nga hindi na ako nag-isip, talagang alam mo talagang I was so emotional. I cannot really comprehend may mga taong kayang gumawa niyan, kayang mambastos, kayang alam mo ‘yun. It’s beyond my comprehension,” [06:00]

Ang pamilya Gibbs—si Janno at Melissa—ay hindi makahinga, hindi pa nakakabuo ng isip mula sa biglaang pagpanaw ni Ronaldo, ngunit agad silang binigyan ng “suntok na ganito” [12:15]. Ang sakit ay doble-doble, tinitira ang reputasyon ng pumanaw sa huling sandali ng kanyang buhay.

Ang pagkalat ng video ay naging dahilan kung bakit hindi nila malaman kung ano ang uunahin—ang pagluluksa ba o ang paglaban para sa hustisya [12:23]. Ang ganitong sitwasyon ay nagpapatunay kung paanong ang kawalan ng respeto sa online platform ay maaaring magdulot ng matinding trauma at hadlang sa natural na proseso ng pagtanggap sa pagkawala ng mahal sa buhay.

Ang kanilang pagluluksa ay sinasabayan ng pagnanais na burahin ang imahe ng video na iyon, na hindi na mapigilan ang pagkalat dahil sa lawak ng social media [13:04]. Dahil dito, nag-iwan ng hiling si Jamila sa publiko na imbes na ang nakakabastos na video ang tingnan, sana ay ang magagandang ala-ala at contribution ni Ronaldo Valdez ang balikan [18:58].

Ang Huling Sandali ng Isang Maestro

Upang labanan ang kasamaan ng leaked video, nagbahagi si Jamila ng napakagandang alala ng kanyang huling sandali kasama ang beteranong aktor. Ito ay nagbigay ng isang poignant contrast sa karahasan ng mga imaheng kumalat.

Kinuwento ni Jamila na niyaya niya si Sir Ronaldo na kumain sa labas dahil mahilig itong kumain, lalo na sa sweets [14:13]. Sa una ay Lunes ang schedule, ngunit nagbago ang isip ng aktor at minessage siya na Martes na lang [14:34]. Sa huli, iniba niya ito sa Biyernes, at doon na nga naganap ang huling pagkikita [14:47].

Ang pinaka-emosyonal na bahagi ng kuwento ay ang pagpapadala ni Ronaldo Valdez ng bulaklak kay Jamila—isang bagay na hindi niya ugali. Ayon kay Jamila, siya ang madalas magpadala ng bulaklak sa aktor. Ngunit ang pagpapadala ni Sir Ronaldo ay grand gesture [15:13], isang senyales ng pagpapahalaga sa quality time na ibinigay sa kanya ni Jamila [15:28].

Ito ang huling alaala na nais panghawakan ng mga nagmamahal kay Ronaldo Valdez: ang pagiging tunay na tao, ang respeto sa mga kasamahan, at ang pagmamahal sa mga kaibigan, isang good and brilliant man [05:50] na nag-alay ng buong buhay niya sa kanyang propesyon. Siya ay nanatiling private na tao, ayaw sa malalaking crowd, gusto ang intimate at tahimik na pag-uusap [15:58], isang personalidad na tila pilit na winarak ng mga cruel na tao [05:39] para sa clout [02:08].

Panawagan sa Digital na Responsibilidad at Pagtutuos

Sa huling bahagi ng panayam, nagbigay ng huling babala si Jamila Santos, na hindi lamang nakatuon sa mga pulis na sangkot, kundi sa lahat ng netizens na nagbahagi ng video.

“Lahat po ‘yan may balik. Ang sakit ng ginawa niyo… walang kapatawaran ‘yun e. Kasi nag-magnify na ‘yun e. Iba ‘to e, ibang klase ang social media, hindi mo na mapigilan” [17:36], ang kanyang matinding mensahe.

Iginiit niya ang paniniwala sa divine justice—na ang Panginoon ang nakakakita sa lahat [18:16] at na darating ang panahon ng pagtutuos. Ang tanging hiling niya ay maging responsable ang lahat, na huwag na sanang maulit ang ganitong klaseng paglapastangan sa iba, lalo na sa isang pribadong tao tulad ni Ronaldo Valdez [17:56].

Hindi na mabubura ang imahe ng sensitibong video, ngunit nananatiling matibay ang paninindigan ng pamilya at ni Jamila Santos na ipaglalaban nila ang hustisya. Ang laban na ito ay hindi na lang tungkol kay Ronaldo Valdez; ito ay laban para sa dignidad ng lahat ng tao na pumanaw, at laban sa lumalalang online cruelty sa Pilipinas.

Sa huli, ang pinakamagandang alaala na iiwan ni Ronaldo Valdez ay ang kanyang legacy sa industriya at ang mga magandang bagay na kanyang nagawa sa loob ng anim na dekada. Sa kanyang pagpanaw, umaasa ang marami na magsilbing aral ang malagim na insidenteng ito, at maisakatuparan ang panawagan ni Jamila Santos: na bigyan ng respeto ang yumaong si “Lolo Sir” [18:58].

Full video: