Ang P70-Milyong Pandarambong: Si Angelika Dela Cruz, Naharap sa Patong-Patong na Kaso ng Plunder at Malversation, Ipinaglaban ang Sarili Laban sa “Pulitikal na Pakana”

Sa isang bansa kung saan ang mga sikat na personalidad ay madalas na gumagamit ng kanilang kasikatan bilang plataporma sa pulitika, ang balita tungkol sa pagkakakaso kay Angelika Dela Cruz, isang kilalang aktres na naging public servant, ay isang malalim at nakakabiglang yugto sa kasalukuyang tanawin ng bansa. Hindi lamang ito simpleng isyu ng kaso; ito ay isang salamin ng malalim na problema ng korapsyon na sumisira sa tiwala ng publiko, lalo na sa mga indibidwal na dating hinangaan sa telebisyon.

Kamakailan, isang malakas na dagok ang sumalubong sa karera ni Dela Cruz bilang barangay captain sa Malabon City at kandidato para sa pagka-Bise Alkalde. Pormal siyang kinasuhan ng plunder o pandarambong sa Office of the Ombudsman. Ang kabuuang halaga na sangkot sa kaso, na umano’y nanggaling sa kaban ng barangay, ay umaabot sa humigit-kumulang na P70 Milyon. Ang P70 milyong piso ay hindi biro—ito ay pera na dapat sanang inilaan para sa masisidhing pangangailangan ng mga residente, lalo na sa isang lungsod na katulad ng Malabon. Ang halagang ito ay kumakatawan sa mga proyekto, serbisyo, at tulong na hindi naibigay sa mga mamamayan.

Ang Patong-Patong na Akusasyon

Ang kaso laban kay Dela Cruz ay hindi limitado sa plunder lamang, na itinuturing na isa sa pinakamabigat na krimen na maaaring isampa laban sa isang opisyal ng gobyerno. Bilang kasalukuyang barangay captain, sinasabing mayroon siyang direktang responsibilidad at kontrol sa mga pondo ng barangay. Ayon sa mga ulat, ang aktres ay kinasuhan din ng 62 counts ng Malversation of Public Funds o paglabag sa Article 217 ng Revised Penal Code. Ang malversation ay tumutukoy sa ilegal na paggamit o pagkuha ng pampublikong pondo ng isang opisyal para sa sariling kapakinabangan o ng ibang tao.

Bukod pa rito, nahaharap din si Dela Cruz sa 18 counts ng Failure to Render Accounts o paglabag sa Article 218, na tumutukoy sa pagtanggi o pagkabigo ng isang opisyal na magbigay ng kaukulang accounting ng pondo na nasa kanyang pangangalaga. Kasama rin sa mga kaso ang Illegal Use of Public Funds (Article 220) at isang nakakabiglang 64 counts ng paglabag sa Anti-Graft and Corrupt Practices Act (RA 3019). Ang bawat kaso ay nagpapahiwatig ng seryosong paglabag sa batas at pagtataksil sa tiwala ng publiko.

Ang mga kasong ito ay nag-ugat umano sa mga “nawawalang kagamitan” at “hindi maipaliwanag na paggastos” sa pondo ng barangay. Sa antas ng barangay, ang mga pondo ay dapat ginagamit nang transparent at may maayos na liquidation. Ang mga alegasyon ng nawawalang kagamitan ay nagpapatunay na ang accountability o pananagutan sa paggastos ay naging malabo, kung hindi man ay tuluyan nang nawala.

Higit pa sa criminal charges, nahaharap din si Dela Cruz sa reklamong administratibo dahil sa umano’y pagpapabaya sa kanyang trabaho bilang barangay captain at pag-absent nang walang office leave. Ito ay nagdaragdag ng timbang sa kaso, na nagpapakita na hindi lamang ang integridad ng pondo ang kinu-kwestiyon kundi pati na rin ang kanyang dedikasyon sa kanyang sinumpaang tungkulin.

Ang kaso ay hindi rin eksklusibo kay Angelika Dela Cruz. Nadadamay rin ang kanyang kapatid, na si Erie Dela Cruz, na nagsisilbi ring barangay kagawad. Si Erie ay sinampahan ng reklamong grave misconduct, na nagpapakita ng isang posibleng pattern ng katiwalian sa loob ng pamunuan ng barangay.

Ang Depensa: Isang Hiyaw Laban sa “Maduming Pulitika”

Sa gitna ng rumaragasang kontrobersiya, mabilis na sumagot si Angelika Dela Cruz sa pamamagitan ng kanyang social media account. Sa isang pahayag sa Facebook, mariin niyang iginiit na ang lahat ng akusasyon laban sa kanya ay “politically motivated.” Ito ay isang karaniwang depensa sa mundo ng pulitika, kung saan ang mga seryosong kaso ay madalas na binibigyang-kulay ng rivalry at black propaganda.

Ang kanyang post ay nagpapahayag ng matinding pagkadismaya at pag-aalala, na nagsasabing: “Grabe talaga ang politics pag hindi nila nakuha ang gusto nila. Sasiraan. Next step kakasuhan ka naman nila. Baka sa susunod niyan ipapatay niyo ako, Ah?” Ang pahayag na ito ay nagbigay ng emosyonal na hook, na nagpapahiwatig na ang isyu ay lumalaki na at nagbabanta sa kanyang kaligtasan.

Ang kanyang depensa ay naglalayong ilipat ang diskurso mula sa usapin ng pondo patungo sa isyu ng personal na seguridad at paninira. Ngunit para sa publiko, ang katanungan ay nananatili: ang P70 Milyon ba ay nawala dahil sa pulitika, o dahil sa aktwal na katiwalian?

Ang Pighati ng Taumbayan at ang Sumpa ng Korapsyon

Ang kasong ito ay hindi lamang tungkol kay Angelika Dela Cruz; ito ay tungkol sa pangkalahatang kawalan ng tiwala sa mga taong naglilingkod sa gobyerno. Tulad ng naipahayag ng isang netizen sa komento, maraming Pilipino ang nagtatanong sa kredibilidad ng mga nakaupo sa gobyerno, anila’y: “Bakit tingin niyo mga nakaupo sa government lahat may natapos ba? Iba nga mayor walang natapos kahit councelor governor. Experience lang iba pero ‘yung iba naman matino, ‘yung iba kurakot na maalis yan sa bansa natin.”

Ang sentimyentong ito ay nagpapakita ng malalim na sugat sa lipunan—ang paniniwalang ang korapsyon ay naging normal na bahagi ng pulitika. May mga nagsasabing ang mababang sahod ng mga opisyal, kasabay ng dami ng taong lumalapit para humingi ng tulong, ang nagtutulak sa kanila para “mangurakot.” Ito ay isang maling argumento na nagpapawalang-sala sa krimen. Ang paglilingkod sa bayan ay isang pribilehiyo, hindi isang lisensya para magpayaman.

Ang pinakamalaking kawalan sa korapsyon ay ang epekto nito sa mahihirap. Ang pondo na inaangkin ng mga tiwaling opisyal ay ang pondo na dapat sana’y ginagamit para sa mga programang pang-edukasyon, pabahay, at kalusugan. Ayon sa isang mapait na obserbasyon sa transcript, “Kaya yung mga mahihirap walang asenso. Yung mayayaman yumayaman dahil nga maraming mga kapit sa government… Lalong binabaon sa hirap. Walang trabaho.”

Ang pag-alala pa ng isang tao tungkol sa nakaraang programa tulad ng Nutriban at mga home economic classes na nagbibigay ng pagkain sa mga estudyante ay isang emosyonal na patunay ng kawalan ng mga social safety nets ngayon. “Sa Pinas wala. Gutom. Dati nung bata ako may Nutriban na yung home economic. May niluluto na pagkain para sa mga student… Pero nutritious naman. Ngayon wala. Gutom mga bata.” Ang kalunos-lunos na sitwasyon na ito ay direktang resulta ng pagnanakaw at maling paggamit ng pondo ng bayan.

Ang Hamon ng Accountability

Ang kaso ni Angelika Dela Cruz ay naglalagay ng matinding hamon sa sistema ng hustisya at sa bawat botante. Kailangang matukoy ng Ombudsman at ng mga kaukulang ahensya kung pulitikal na pakana lamang ba ang mga akusasyon o may matinding katotohanan sa likod ng P70-Milyong misteryo. Kung mapapatunayang nagkasala, ang kanyang kaso ay magiging simbolo ng katotohanang walang puwang sa pamahalaan ang mga magnanakaw, sikat man o hindi.

Sa kabilang banda, kung mapapatunayang inosente siya at biktima lang ng maruming pulitika, ang kaso ay magpapakita kung gaano kabrutal at kadesperado ang laban para sa kapangyarihan sa Pilipinas. Gayunpaman, ang damage sa kanyang reputasyon at sa tiwala ng publiko ay matindi na.

Ang mga Pilipino ay pagod na sa pangako at pagtataksil. Ang bawat kaso ng korapsyon ay nagpapalalim sa sugat ng kawalang-pag-asa. Ang pagtakbo ni Dela Cruz bilang Bise Alkalde habang nakabinbin ang mga kasong ito ay naglalagay sa mga botante sa isang mahirap na sitwasyon. Ang kanilang desisyon ay hindi lamang tungkol sa pagpili ng isang opisyal, kundi sa pagpili ng uri ng pamamahala na gusto nilang makita: ang pamamahalang may pananagutan, o ang pamamahalang pinamumunuan ng duda.

Ang hinihingi ng publiko ay transparency at accountability. Kung ang isang opisyal ay hinaharap ang ganito kabigat na akusasyon, nararapat lamang na magbigay siya ng kumpletong paliwanag at patunay na malinis ang kanyang konsensya at ang kanyang pangangasiwa. Ang pangungurakot sa pondo ng barangay ay ang pinakamababang uri ng pagtataksil, dahil direkta nitong inaalis ang tulong mula sa mga pamilya na nasa pinakahuling linya ng kawalan.

Hindi dapat maging hadlang ang kasikatan sa paghahanap ng katotohanan. Ang kaso ni Angelika Dela Cruz ay isang litmus test—hindi lamang para sa kanyang integridad, kundi para sa kakayahan ng Pilipinas na panagutin ang mga makapangyarihan at isara ang pinto sa walang-katapusang sumpa ng korapsyon. Ang P70 Milyon ay hindi lamang isang numero; ito ay simbolo ng pag-asa na ninakaw.

Full video: